Bridge Vaardigheids Bewijs (antwoorden)

* onderstaand schrijven is van Robérto Stravers
  
De gestelde vragen gaan uitsluitend over de rechten en plichten aan de bridgetafel. Onderwerpen dus die gewone spelers zouden moeten weten.

Daarom zijn ook de meeste antwoorden terug te vinden in de Gids voor bridge; het boekje dat voor slechts € 1,- te koop is bij de NBB, en gratis is te downloaden van de NBB-site: http://www.bridge.nl/documenten/GidsVoorBridge.pdf

Lezers die graag de spelregeltekst erop na willen slaan, kunnen daarvoor eveneens terecht op de site van de NBB: http://www.nbbclubsites.nl/spelregelboekje/html/index.html

Met deze link kom je in één klap in het digitale spelregelboekje; bijzonder overzichtelijk (zweef maar eens met je muis over de linker blauwe kolom) aangevuld met duidelijke voorbeelden.

Ik geef de gestelde vragen met:

- het juiste antwoord;

- het paginanummer van de Gids voor bridge waarop dat staat;

- het spelregelartikel waaruit dat recht/verbod/plicht voortkomt.

De juiste antwoorden

Vraag 1

Je neemt met je partner plaats; jullie tegenstanders zijn er nog niet.

a. Je mag de kaarten nog niet uit het board halen.

Je mag de kaarten pas uit de board halen in aanwezigheid van minstens één tegenstander.

Gids voor bridge: niet vermeld; komt in de volgende druk!

Spelregels: artikel 6C

Vraag 2

Eerste ronde; het spel hebben jullie net geschud. Er wordt rondgepast.

c. Het spel mag níet opnieuw worden geschud.

Dit is waarschijnlijk de meest overtreden spelregel. Op zich begrijpelijk, omdat bridgers niet graag een spel minder spelen. Toch heeft overschudden wel degelijk nadelen. Zo kun je niet uitsluiten dat volgende spelers wél hadden geboden. En als overschudden op een club gebruikelijk is, geeft dat informatie in de volgende ronden! Als je in de derde hand zit met 9-11 punten, en je partner en rechtertegenstander pasten, weet je vrijwel zeker dat je linkertegenstander zal gaan openen. Als je anders was begonnen met een pas, zou je nu een storend openingsbodje kunnen overwegen…

Gids voor bridge: pagina 14

Spelregels: artikel 22A1

Vraag 3

Het bieden is afgelopen; jij bent dummy in een 6SA-contract. Nadat je rechtertegenstander is uitgekomen en jij jouw kaarten hebt opengelegd, ben je bijzonder nieuwsgierig naar wat jouw partner in handen heeft.

a. Je zult je nieuwsgierigheid moeten bedwingen tot na de 13^e slag.

Bekijkt dummy toch de hand van de leider, of die van een tegenspeler, dan vervallen daarmee de rechten van de dummy; zoals het recht om te voorkomen dat de leider uit de verkeerde hand voorspeelt. Geeft dummy die waarschuwing dan tóch, dan mogen de tegenspelers bepalen uit welke hand moet worden voorgespeeld; zelfs als de leider wél uit de juiste hand wilde voorspelen!

Gids voor bridge: pagina 33

Spelregels: artikel 42 en 43

Vraag 4

Aan jouw tafel zijn alle spellen gespeeld, maar de ronde is nog niet afgelopen.

1. Je moet blijven zitten tot de ronde is afgelopen.

Je mag alleen je plaats verlaten voor het terugbrengen van wisselspellen, het toilet en voor het halen van een consumptie.

Gids voor bridge: pagina 14

Spelregels: artikel 74C8

Vraag 5

Je speelde de eerste ronde op de zuidplaats. De volgende ronde speel je met jouw partner weer in de NZ-richting.

a. Je moet dan weer op de zuidplaats gaan zitten.

Gids voor bridge: pagina 13

Spelregels: artikel 5B

Vraag 6

De verantwoordelijkheid aan tafel voor de juiste spellen in de juiste richting, ligt:

c. bij alle spelers.

Gids voor bridge: pagina 13

Spelregels: artikel 7D

Opgelet! Tenzij de arbiter anders beslist, is de noordspeler ervoor verantwoordelijk dat de gespeelde spellen naar de juiste tafel worden (terug)gebracht (artikel 8A). Het naar de juiste tafel terugbrengen door noord heft de verantwoordelijkheid van de vier spelers aan die tafel niet op!

Vraag 7

Na de laatste pas moeten de biedkaartjes:

c. worden opgeruimd zodra duidelijk is dat geen van de spelers ze nog wil

bekijken.

Gids voor bridge: pagina 21

Spelregels: is nergens heel strikt geregeld.

De Weko is van plan om in een volgende druk van het spelregelboekje duidelijkheid te scheppen. Geheel in de lijn van antwoord c.

Vraag 8

Je past, maar ziet dan dat een aas verscholen zat achter een andere kaart. Je hebt geen 11 maar 15 punten.

c. Je mag in geen enkel geval de pas corrigeren.

Alleen als je een heel andere bieding doet dan je van plan bent, kán de arbiter correctie toestaan. In dit geval sorteerde je je kaarten niet goed waardoor je heel bewust het paskaartje pakte. Een dergelijke fout valt niet onder het correctierecht.

Gids voor bridge: pagina 25

Spelregels: artikel 25A1 (denkpauze: lees wijziging van gedachten op basis van niet goed kijken)

Vraag 9

Tijdens de zesde slag kom je tot de ontdekking dat je in de vierde slag hebt verzaakt.

c. Dat hoef je niet te melden, en dat heeft niets te maken met onsportief.

Je mag een verzaking echter niet maskeren, door bijvoorbeeld na je constatering bewust nóg een keer te verzaken, of je kaarten voortijdig door elkaar te husselen.

Gids voor bridge: komt in de volgende druk!

Spelregels: artikel 9A4 en - ter voorkoming van misverstanden 72B3*

Vraag 10

Na partners 1SA – doublet – bied jij 2 als echt voor de hartens.

Je partner alerteert en legt desgevraagd uit dat jij daarmee lengte schoppen belooft. Jij weet echter zeker dat partner zich vergist; na een doublet is 2 echt.

1. Je mag tijdens het bieden niets laten merken van partners verkeerde uitleg.

Gids voor bridge: pagina 27

Spelregels: artikel 75B

Vraag 11

Je hebt 20-22 punten met een verdeelde hand en opent 2SA. Partner alerteert en legt desgevraagd uit dat je een zwakke hand belooft met lengte in de beide lage kleuren. Op dat moment realiseer je je dat je deze afspraak even was vergeten.

1. Je mag niets laten merken van jouw fout.

Een biedfout als deze is toegestaan en hoef je niet te melden. In tegenstelling tot verkeerde uitleg: die moet altijd worden gemeld!

Gids voor bridge: pagina 26

Spelregels: artikel 75C

Vraag 12

West gever, niemand kwetsbaar

West Noord Oost Zuid

pas pas 3 4 (belooft lengte in klaveren en harten)

a. Noord moet het 4-bod alerteren omdat het niets zegt over de geboden

ruitenkleur.

Verraderlijk! Het alerteerverbod boven 3-hoogte gaat pas in ná de eerste biedronde. En de eerste biedronde begint met het openingsbod.

West Noord Oost Zuid

pas 1 pas

4SA* pas 5

Wests 4SA is conventioneel, vraagt naar het aantal azen; is nog in de eerste biedronde, dus alerteerplichtig.

5 belooft twee azen, zegt niets over de hartenkleur, maar … mag niet worden gealerteerd omdat met 1 de eerste biedronde begon, en 5 dus ná de eerste biedronde wordt gedaan.

Gids voor bridge: pagina 18

Spelregels: Alerteerregeling NBB versie 2009

Vraag 13

Als op een bridgeclub louter voor de gezelligheid wordt gespeeld:

d. corrigeer je een onregelmatigheid niet zonder arbiter.

Gids voor bridge: Inleiding

Spelregels: geen specifiek artikel

Deze stelling is meer een conclusie. Vaak is het argument om geen arbitrage te vragen we spelen voor de gezelligheid. Gezelligheid kan echter niet ten koste gaan van correcte rechtzettingen volgens de spelregels. In de Strekking van de Spelregels staat dat de spelregels in de eerste plaats zijn bedoeld voor het voorkomen en opheffen van ontstane schade; niet om te straffen.

Vraag 14

De strekking van de spelregels is in de eerste plaats:

a. om schade door onregelmatigheden te voorkomen of te herstellen.

Gids voor bridge: pagina 7

Spelregels: pag. 15 Strekking van de spelregels

Vraag 15

Als jouw partner in jouw ogen een ernstige biedfout heeft gemaakt:

d. vertel je hem dat later, onder vier ogen.

Gids voor bridge: pagina 5, citaat uit artikel 74 van de spelregels

Spelregels: artikel 74A

Antwoord d ligt in de lijn van het voorkomen van verlegenheid en/of het genoegen verstoren in het spel. Partner in aanwezigheid van de tegenstanders wijzen op een - in jouw ogen - grote fout, kan voor geen van je tafelgenoten bijdragen aan het speelgenoegen.

Vraag 16

Als een tegenstander in jouw ogen een ernstige speelfout maakte:

a. zeg je daar niets van.

Gids voor bridge: pagina 5, citaat uit artikel 74 van de spelregels

Spelregels: artikel 74 B2

Toegegeven, er zijn enthousiaste spelers die graag bijleren. Als de betreffende tegenstander duidelijk zoekt naar een betere aanpak, is het vroeg genoeg om je diensten aan te bieden. Realiseer je dat een voor honderd procent goed bedoeld vraag als: ‘Mag ik iets zeggen over jouw afspel?’, al duidelijk aangeeft dat dat beter kon. Maar als je het heel vriendelijk aanbood, mag je dat ook goed rekenen … 

Vraag 17

Je partner komt uit met V. Van een (binnen)serie komen jullie uit met de hoogste honneur. De leider vraagt aan jou naar de boodschap van deze uitkomst. Wat antwoord je als je ziet dat jijzelf B hebt?

a. Van een serie of binnenserie komen we uit met de hoogste honneur.

Gids voor bridge: pagina 31

Spelregels: artikel 20F1 en 40A1

Vraag 18

Je legde uit dat je partner met zijn V-uitkomst B belooft. De leider snijdt daarna over jouw partner op B. Nadat jij deze slag wint met B, zegt de leider tegen jou: ´Ik had jou eerlijker ingeschat.´ Welke reactie op deze beschuldiging is correct?

c.´In dat geval kunnen we spreken van een misverstand; ik nodig de arbiter

uit.’

Gids voor bridge: pagina 9

Spelregels: artikel 9B1a

Na een vervelend voelende beschuldiging kan het nooit verkeerd uitpakken om ook dan hoffelijk te blijven. Realiseer je dat zo’n opmerking alleen kan voortkomen uit een misverstand. En de arbiter is de aangewezen man/vrouw om dat op te heffen. Je kunt wel aangeven dat de opmerking zeer doet, een vervelend gevoel geeft. Dat maakt het extra noodzakelijk om een deskundige helderheid te laten geven.

Vraag 19

West Noord Oost Zuid Zuidhand

1SA doublet 2  4 3 2

pas pas doublet 2  H 9 4 3 2

 V 4

♣ 7 6 5

Zuids 2-bod was bedoeld als transfer voor de hartenkleur. Noord alerteerde niet en paste, waardoor het er sterk op lijkt dat noord echte ruitens verwacht.

Zuid biedt na oosts tweede doublet zijn hartenkleur. Is dat correct?

b. Nee.

Gids voor bridge: pagina 27

Spelregels: artikel 16B

Op dit antwoord ontving ik de meeste reacties van verbazing en ontkenning. Ook van arbiters. Dat schreeuwt om een extra toelichting.

Het niet alerteren van partner noord sluit niet uit dat noord lengte ruitens bij zuid verwacht. Dat maakt een ruitencontract riskant, helemaal nu oost voor de tweede keer doubleert. Noord zal maar een 2-kaartje ruiten hebben!

Maar het wel of niet alerteren en de eventuele uitleg is verboden informatie voor de partner. Zuid móét bieden alsof noord wél alerteerde en uitlegde dat 2 lengte harten belooft. Dán is een misverstand uitgesloten. Noords pas spreekt dan duidelijke voorkeur uit voor een ruitencontract. Dat zou zelfs een 6-kaart kunnen zijn. Openaar kan iets hebben als:

 A V 5

 6 5

 H 10 7 6 5 2

♣ A H

Ondanks de twee doubletons is 1SA met deze hand een correcte opening. Met zuids V4 moet 2 een aantrekkelijk contract zijn. Passen is dan de beste actie. Bedenk daarbij dat noord nog aan de beurt komt; noord weet immers dat zuid minstens een 5-kaart harten beloofde. Aan die informatie heeft zuid niets toe te voegen. Het enige wat zuid kan doen is hopen dat noord - door het doublet van oost - geheel op eigen kracht achter zijn vergissing komt.

Zuid mag in geen geval na oosts tweede doublet 2 bieden! Daarmee wekt zuid namelijk de suggestie dat hij gebruik maakt van de verboden informatie (het niet alerteren van zuids 2-bod).

Nu kan een speler natuurlijk roepen dat noord nooit op 2-Jacobi mag passen, zelfs niet met een 6-kaart, omdat de 2-bieder lengte harten belooft en núl ruitens zou kunnen hebben. Ook zonder de verboden informatie van het niet alerteren, moet zuid dan begrijpen dat noord het 2-bod verkeerd begreep. En als uit het legale bieden dezelfde informatie komt, heft dat de verboden status op. Dan mag zuid wél proberen het bege lijf te redden. Deze speler moet ik dan zwaar teleurstellen. Ik heb namelijk de gegeven zuidhand voorgelegd aan de ontvangers van de Bridge Training, en gevraagd wat zij in hun tweede beurt zouden bieden, ná de correctie uitleg van partner noord, dat 2 minstens een 5-kaart harten belooft. Welnu, na het verwerken van ruim 150 (!) antwoorden is dít de uitkomst:

Een kleine 80% van de bridgers vindt dat:

- met 2 alles van deze zuidhand is verteld;

- rekent op ruitenlengte bij noord, én

- weet dat noord door oosts doublet nog een keer aan de beurt komt.

Geen enkele discussie dus; de arbiter moet ervan uitgaan dat de informatie van het niet alerteren kán zijn gebruikt.

Vraag 20

Als je rechtertegenstander een sprongbod doet:

d. Mag je na tien seconden bieden, mits het Stopkaartje dan is opgeruimd.

Gids voor bridge: pagina 21

Spelregels: artikel biddingboxreglement (staat na art. 93 in spelregelboekje; let op: is niet internationaal)

Vraag 21

Dummy noord

 A 3 2

Jouw oosthand

 B 5 4

De leider speelt uit de hand 10 voor.

c. Je mag 4 pas in je hand nemen nadat de leider een kaart van dummy

heeft gespeeld.

Gids voor bridge: pagina 31

Spelregels: artikel 74B3

Vraag 22

Artikel 74 gaat over optreden en fatsoen. In dat artikel staan verschillende gedragsregels voor de spelers, waaronder:

b. voorkomen dat ergernis of verlegenheid ontstaat bij zijn tafelgenoten.

Gids voor bridge: pagina 5

Spelregels: artikel 74A2

Vraag 23

Jouw rechtertegenstander opent 2; je linkertegenstander alerteert en legt desgevraagd uit dat dat Multi is. Jij weet wat dat betekent, maar ook dat jouw partner dat niet weet. Om die reden vraag je wat de Multi precies inhoudt.

b. Dat mag je niet doen.

Gids voor bridge: pagina 16

Spelregels: artikel 20G1

Vraag 24

Je hebt met jouw partner de afspraak gemaakt dat jullie 3-openingen in een kleur een zwakke hand beloven met lengte in de aangrenzende hogere kleur. Zo belooft een 3-opening 6-9 punten en een 7-kaart harten.

d. Zowel het pré alert, melding op de systeemkaart als alerteren is verplicht.

Gids voor bridge: pagina 17

Spelregels: in algemene zin gebaseerd op artikel 40A1b

Vraag 25

Als je wilt stoppen met je vaste bridgepartner:

a. is hij de eerste die dat hoort.

Gids voor bridge: niet vermeld

Bridgeclub, Aangenaam!: gaat op pagina 46 t/m 56 uitgebreid in op het omgaan met partner.

Spelregels: nergens geregeld in spelregels: algemene omgangsvormen.

Jouw uitslag

Aantal goede

antwoorden

0 - 12 Dat is niet veel . Lees de Gids voor bridge een paar keer door.

Voordeel van meer inzicht in wat mag, moet en niet mag, is dat een voorkomende onregelmatigheid niet snel ten koste zal gaan van je genoegen in het spel.

13 - 18 De meeste rechten en plichten weet je. Te vaak zul je echter de plank nog misslaan. Lees de teksten van de onderdelen die je verkeerd beantwoordde.

19 - 24 Je hebt een dikke voldoende (19-22) tot zeer goed (23-24) voor de tafelregels. Het zal weinig moeite kosten om de enkele misverstanden snel op te heffen.

25 Uitmuntend. Als je nog geen arbiter bent, lijkt een glanzende

arbiterloopbaan zeer aannemelijk. Realiseer je wel dat deze

vragen zich beperken tot de rechten en plichten aan de bridgetafel. Na een onregelmatigheid is de arbiter de man of vrouw die de schone taak heeft schade door een onregelmatigheid te voorkomen of te herstellen.

Het is heel goed mogelijk dat je voor jouw gevoel verbijsterend laag scoorde. In dat geval krijg je een herkansing!

Leg de hele rimram in de nieuwe TV-gids bij de laatste dag, en doe dan test opnieuw.

Veel plezier ermee!

* Robérto

mogelijkheid van een eiland

Van de cover: Daniel is een succesvolle komiek: met bijtende humor legt hij de pijnlijke plekken van onze tijd bloot en verdient daarmee veel geld. Door zijn status heeft hij de vrouwen bovendien voor het uitkiezen. Toch is hij niet gelukkig, of hooguit tijdelijk. Vele eeuwen later, lang nadat de mensheid is vervangen door een nieuwe intelligent soort, formuleert Daniels kunstmatige nazaat Daniel25 de vraag heel pregnant: valt een volmaakt rimpelloos leven te verkiezen boven een leven met (een paar) hoge toppen en (steeds meer) diepe dalen? De Opperzuster zegt van wel, maar zij vergeet één ding: de mogelijkheid van een eiland.
Met deze roman, zijn vierde en misschien wel meest ambitieuze tot nu toe, trekt Michel Houellebecq de lijn van Elementaire deeltjes en Platform verder door. Nu de moderne westerse samenleving zich gretig lijkt te hebben aangepast aan het wrang-komische beeld dat hij ervan schetste, is het tijd voor de volgende fase: de nietigverklaring van de mens als zodanig. Maar net als Houellebecqs eerdere romans laat Mogelijkheid van een eiland zich ook lezen als een pleidooi voor de liefde.

***
Om indruk te krijgen van de teneur van het boek volgen hieronder enige citaten (cursief).

In de wereld van Houellebecq ontmoeten we een mensdom dat door zijn eigen decadentie, hedonisme en geweld op zijn einde loopt. Het levensverhaal van Daniel, zijn relaties in de liefde, zijn terecht cynische kijk op de wereld en zijn ergernis aan de domme lach van de mens.
 ... wat me tegenstond was de lach, de lach als zodanig, die plotselinge, gewelddadige vervorming van het gelaat, waardoor het gelaat acuut van iedere waardigheid wordt beroofd. Dat de mens lacht, dat hij de enige in het dierenrijk is die die gruwelijke vervorming van het gezicht tentoonspreidt, komt doordat hij ook de enige is die het egoïsme van de dierlijke natuur achter zich heeft gelaten en het helse laatste stadium heeft bereikt: dat van de wreedheid... p. 51

Na de Apocalyps twee millennia later bevolken emotieloze klonen de aarde, zij leven van mineraalzoutcapsules en zitten in steriele afgesloten compounds. Via virtueel contact communiceren ze met elkaar en redeneren over alles wat opgetekend is in de tijd van de mensheid met name door hun eigen voorvader die meende het eeuwig leven te verkrijgen door een reproductie van zichzelf.
...de zee is verdwenen en de herinnering aan de golven. Wij beschikken over geluids- en beelddocumenten; geen daarvan kan ons werkelijk de koppige fascinatie doen navoelen die de mens getuige talloze gedichten vervulde wanneer hij werd geconfronteerd met het ogenschijnlijk repetitieve schouwspel van de oceaan die stuksloeg op het zand. Al evenmin kunnen we de opwinding van de jacht en het achtervolgen van prooidieren begrijpen; en ook de religieuze emotie niet, noch de soort van roerloze, ongerichte razernij die de mens aanduidde met de term mystieke extase... p. 36

De lach is inmiddels uitgestorven evenals de tranen, verlangens zijn verdwenen.
... die twee gevoelens, wreedheid en compassie, hebben vanzelfsprekend weinig betekenis meer in de volstrekte eenzaamheid waarin ons leven zich afspeelt... p 53

Ondertussen zwerven de overlevenden -wilde mensen- rond ergens in het gebied ten noorden van Almería door radioactief besmette puinhopen.
... de overeenkomst tussen onze gezichten - des te frappanter omdat de meeste wilden die hier rondzwerven van Spaanse of Maghrebijnse oorsprong zijn - bewijst voor mij onomstotelijk dat ze ten dode zijn opgeschreven. De menselijke soort zal verdwijnen, moet verdwijnen... p. 59

Ondertussen wordt er door Daniels gekloonde nazaten gefilosofeerd over de domheid van de narcistische homo sapiens en hoe deze door destructie, ontaarding en misdaad zijn eigen ondergang heeft gecreëerd.
... dat onvoorwaardelijke liefde de mogelijkheidsvoorwaarde voor geluk is, wisten de mensen al, in elk geval de wijsten onder hen. Het volledige begrip van het probleem heeft tot op heden geen enkele oplossing dichterbij gebracht. De studie van de heiligenlevens, waar sommigen zoveel hoop op hadden gevestigd, heeft geen nieuwe inzichten opgeleverd. Niet alleen gehoorzaamden de heiligen op hun zoektocht naar zaligheid aan motieven die slechts gedeeltelijk altruïstisch waren (al moet de onderwerping aan de wil van de Heer, waar ze zich op beriepen, heel vaak niets anders zijn geweest dan een handig middel om hun natuurlijk altruïsme te rechtvaardigen voor hun medemensen) het voortdurende geloof in een goddelijke entiteit die overduidelijk aanwezig was, bracht bovendien afstompingsverschijnselen bij hen teweeg die op de lange duur onverenigbaar waren met het behoud van een technologische beschaving. Wat de hypothese van een 'altruïsmegen' betreft, die heeft zoveel decepties opgeleverd dat niemand er tegenwoordig openlijk over durft te spreken. Weliswaar heeft men kunnen aantonen dat de centra van wreedheid, moreel oordeelsvermogen en altruïsme allemaal in de prefrontale cortex lagen... p.66

De puinhopen een twintigtal eeuwen verder na de grote menselijke eindtijd:
... In een verwoest landschap van hoge, grijze flatskeletten met gapende ramen schoof een gigantische bulldozer modder weg. Ik zoomde een beetje in op het enorme gele voertuig met zijn afgeronde vormen, dat eruitzag als een radiografisch bestuurd speeltje - er leek geen bestuurder in de cabine te zitten. Al rijdend versplinterde de bulldozer met zijn schuifblad menselijke geraamtes in de zwartige modder; toen ik nog wat verder inzoomde kon ik duidelijk scheenbenen en schedel onderscheiden... p. 174/175

Dan krijgen we het slotcommentaar: epiloog.
De laatste Daniel besluit zijn 'veilige' compound te verlaten en de wijde wereld in te trekken. Daar bevinden zich de restanten van een ooit 'geciviliseerde' samenleving. Hij komt de overgebleven groepen wilden tegen, de laatsten der Mohikanen van de geschiedenis der mensheid.
De uiteindelijke conclusie over het overgebleven mensdom:
... walgen van de bruutheid van hun onderlinge gedrag, hun meedogenloosheid tegenover oude of zwakke individuen, hun eindeloze honger naar geweld, hiërarchische en seksuele vernederingen en onvervalste wreedheid. [...] Kennelijk was er bij de wilden geen enkel feest voorstelbaar zonder geweld, bloedvergieten en martelvoorstellingen; het bedenken van ingewikkelde, gruwelijke kwellingen leek zelfs het enige punt waarop ze iets van de vindingrijkheid van hun menselijke voorouders hadden bewaard; verder ging hun beschaving niet. Wanneer je in de erfelijkheid van het morele karakter geloofde had dat niets verbazingwekkends: het was logisch dat de bruutste en wreedste individuen, zij die het agressiefst waren aangelegd, in groteren getale een langdurige reeks conflicten overleefden en hun karakter aan hun nageslacht doorgaven... p. 409

Dat de ultieme ontbinding van de westerse cultuur niet lang op zich laat wachten lijdt geen twijfel volgens de pessimistische maar ook realistische kijk en kritiek van Houellebecq op onze huidige samenleving.

auteur: Michel Houellebecq
uitgeverij: de Arbeiderspers
vertaling: Martin de Haan





OFTEWEL CELLO GRANDIOOS




Jean-Louis Aubert et Michel Houellebecq
in
Isolement 

69 jaren eigen-wijze

  kennis der essen

                                                           verwijst zonder omweg naar
                                                                    essens wetenschap

handlanger

uit losse pols en vrije hand
schets ik een beeld
van volledige beweging

vaardig en binnen bereik
sla ik in een omdraai
de handen in elkaar

steek ze niet zomaar
voor een spandienst
uit de mouwen

in een gebaar
reik ik de vinger
geenszins de hele hand

deze ligt op het hart
in eigen boezem gestoken

treiterschijf

Ik vraag me af wie er nooit of weinig last van heeft. Zo'n liedje dat in je kop zit met een tot uitentreuren herhalend melodietje.
Vaak zijn het fragmenten of het refrein die hoogtij vieren, dikwijls liedjes uit mijn jeugd en menigmaal hoorde ik het als kind mijn moeder zingen. Die aap in je hoofd, een treiterschijf, wil er maar niet uit.
Er schijnt zelfs een woord voor te bestaan, de zogenaamde oorwurm.

In die treiterhoek zit bijvoorbeeld Wim Sonneveld met zijn zij kon het lonken niet laten
haar emmertje met schuim en sop dat zag zij heel niet staan
zij struikelde en brak haar nek, 't was met haar gedaan...

Ik zal een jaar of vijftien zijn geweest toen mustapha regelmatig mijn transistorradiootje aandeed.
De eerste lichting Marokkaanse gastarbeiders had ons land betreden, het zogenaamde grote integreren was begonnen, zo meenden wij.
Corry Brokken zong:
onder de manen schijnen de platanen
wil ik jouw Sultan zijn, wees jij dan mijn Sultane
wat kunnen jou goud en juwelen schelen
in de Sahara kun je spelen met kamelen
... en dan krijgen we:
dat zegt m'n vriendje, Mustapha
hij meent het goed de snoes, maar ja
hij is van origine een Arabier
dat bier is best, maar 'k blijf toch liever hier
Vooral de laatste strofe kan behoorlijk treiteren.

De Zuiderzeeballade van Sylvain Poons weet ook van wanten:
jochie dat is een gelukkie, ik was dat prentje jaren kwijt en dan onophoudelijk voortborduren:
ik heb nou weer een heel klein stukkie
van die goeie ouwe tijd
eens ging de zee hier te keer
maar die tijd komt niet weer
zuiderzee heet nou IJsselmeer

zo'n heerlijke wals met die baaienrokken en het pikketanusie
hebben we er gelijk twee te pakken, nota bene Johnny's Jordaanwals met als treiterhoogtepunt:
we draaien weer rechtsom, links om
op die ouwe toffe wals uit de Jordaan

... en dat pikketanusie gaat er vanzelf wel in en ik mag hopen als de wiedeweerga er weer uit...

uit het leven gegrepen
deze van Farce Majeur kan ik beter verdragen maar kan dooretteren als ik niet oppas:
jaaaa, dat is uit het leven gegrepen
ja, dat is uit het leven een greep
het geluk is altijd met de lepen
ja, daar zit 'm nou net nou de kneep

Tot slot -dit was nog lang niet alles- de: vogeltjesdans
misschien wel de allerergste:
zoals vogels op een rij
zoals vogels op een rij
zoals vogels op een rij zo dansen wij

Zo gaat-ie-wel-weer. Je zult er mee moeten leven, heb ik me laten vertellen of heeft iemand hier een medicijn voor?!?

van de schoonheid en de vergankelijkheid

waar het grote zwijgen

van gene zijde

hoorbaar is

* enige korte filmfragmenten * 

mijn beschouwend exposé

van enige jaren geleden

getuigt hiervan:

't Huis te Vraag

dood onontkoombaar inherent aan leven

 ik passeer oude 

cipressen en essen

een toverhazelaar

wanneer je als de dood

voor De Dood bent

heb je geen leven

vergankelijkheid tastbaar aanwezig

vanuit stilte gene zijde

terug naar de wereldse chaos

amen

museumkwartier

in het museumkwartier

vlak bij het Rijksmuseum

aan het water van de Ruysdaelkade

ligt het Carel Willinkplantsoen

het bronzen borstbeeld

gemaakt door zijn weduwe

mijn goede vriendin

Sylvia

kijkt uit op het Rijksmuseum

 

 

Rijksmuseum

een mengeling van gotiek en renaissance

ontworpen door de Nederlandse architect

Pierre Cuypers

 

 

via de onderdoorgang

kom je aan de zuidzijde van het Rijks

 

 

daar vind je de museumtuin

 

 

met de 128 jaar oude

vleugelnootboom

 

 

De Boterbloem

aan de grens van Amsterdam

in een voor stadse begrippen

landelijke omgeving in de Lutkemeerpolder

ligt ecologische boerderij

De Boterbloem

 

Trijntje Hoogendam zwaait daar de scepter

zij is eigenaar van deze zorgboerderij

in de winkel kun je allerlei soorten groente kopen

van eigen grond

 

 

ik ken Trijntje nog vanuit de jaren negentig

toen zij werkzaam was 

bij natuurvoedingswinkel de Bast

in de Huidenstraat

waar ik regelmatig mijn inkopen deed

 

enige jaren geleden

had de gemeente Amsterdam

met haar botte kop

een 'geniaal' bestemmingsplan bedacht:

akkerbouwgronden op te offeren

met voornemens

hier bedrijfsterreinen te vestigen

dankzij de enorme strijdkracht van Trijntje

is het bedrijf nog steeds in volle bloei

 

afgelopen zondag was ik uitgenodigd

voor haar nieuwjaarsborrel

het was reuze gezellig

 

 

 

Borderline times -vervolg-

Mijn vorig jaar februari geschreven item: Borderline times zou nog een vervolg hebben.
Over het einde van de normaliteit van Dirk De Wachter zou ik te zijner tijd gaan lezen. Afgelopen week was het dan zover.

van de cover:
We leven in borderlinetijden. In de psychiatrie is borderline vandaag met voorsprong de vaakst gestelde diagnose. Bovendien is de lijn tussen patiënten en niet-patiënten flinterdun. Zijn wij collectief op weg naar ziekte en ongenoegen?
Psychiatrie is de spiegel van de wereld waarin we leven. Dirk De Wachter schetst borderline dan ook als een maatschappelijk ziektebeeld. Eén conclusie staat als een paal boven water:
In onze westerse maatschappij zijn de symptomen van borderline niet ver te zoeken. Meer nog, ze kenmerken onze leefwereld. Wij zijn ons brein in de tijd.

Hij bespreekt de volgende thema's:
Criterium 1: verlatingsangst
Criterium 2: instabiele mens en intense relaties
Criterium 3: onaangepaste agressie
Criterium 4: identiteitsstoornissen
Criterium 5: affectlabiliteit
Criterium 6: impulsiviteit
Criterium 7: voorbijgaande, stressgebonden paranoïde/dissociatiesymptomen
Criterium 8: automutilatie en suïcidaliteit
Criterium 9: zinloosheid en leegte
Hoop

Rest mij voor het grootste deel met zijn scherpzinnige pleidooi eens te zijn. Liefst citeer ik hier de een na de andere passage en wil dit inzichtelijke boek volgaarne een ieder aanbevelen.

De slotwoorden van zijn epiloog luiden:
We eindigen met een kort citaat dat ons inziens naadloos aansluit bij wat Levinas wil zeggen. Veel meer dan een filosofisch discours, hoe onvoorstelbaar briljant ook, zoals bij Levinas, kan de grote Kunst  ons een glimp tonen van de Oneindigheid. In de onovertroffen muziek van Johann Sebastian Bach kan men deelgenoot worden van deze ervaring. Laten we daarom besluiten met deze regels uit de Bachcantate BWV21:

Ich hatte viel Bekümmernis in meinem Herzen
aber deine Tröstungen erquicken meine Seele



Dirk de Wachter
Borderline times
uitgeverij LannooCampus

Augustusland

auteur Paul Gellings

Van de cover:
In Augustusland staat een man centraal die niet van de zomer houdt. Dan komt er ook nog een zomer waarin een levensgevaarlijke ziekte zijn vrouw velt terwijl hij op zijn werk buiten spel gezet wordt.

Deze man is kunstenaar en werkt als conservator in een plaatselijk museum. Hij neemt verlof op om zich in alle rust voor te kunnen bereiden op een grote tentoonstelling van eigen werk. Wat hij niet vermoedt is dat een collega dit verlof aangrijpt om een frisse maar onaangename wind door de organisatie te laten waaien. Evenmin is hij zich bewust van de agressieve hersenaandoening die zijn vrouw heeft getroffen en die door een onjuiste diagnose steeds ernstiger wordt. Augustusland is een meeslepend geschreven roman over medisch falen, haat, jaloezie, opportunisme, en botsende artistieke opvattingen. We zijn getuige van pogingen te overleven tijdens een zomer waarin werkelijk alles tegenzit. Zo ontstaat een zorgvuldig uitgesponnen confrontatie tussen broosheid en slechtheid, tussen een man die op het punt staat alles te verliezen en een vijandig werkklimaat. Neem daarbij de zowel poëtische als spannende schrijfstijl van Paul Gellings en we hebben hier een boek dat je betovert en bijblijft...

***

Wanneer de ik-figuur naast het bed van zijn doodzieke vrouw zit, voelt hij haar hand verslappen terwijl haar ogen in hun kassen draaien en dichtvallen. In een tenenkrommende passage geeft Gellings inkijk in het ziekenhuiswezen waar een inadequate verpleegster, die haar eigen agenda hanteert, er alles aan doet om de dierbare van de patiënt machteloos en razend te maken.
Ik laat graag de schrijver zelf aan het woord in onderstaand geciteerd cursief:

Een jonge zuster met bolle wangen slofte de zaal binnen. 'Wat is er? voelt u zich niet goed?'
'Nee, ik niet. Mijn vrouw, ze is ineens, ze kan ineens niet meer -'
De verpleegster boog zich over het bed, wendde zich weer naar mij. 'Hoe bedoelt u?'
'Ze reageert niet meer. Is dat normaal?'
'Gosje, dat weet ik niet, hoor. We hebben hier op de afdeling niet zo veel ervaring met deze aandoening.'
'Dan wil ik... dan moet... dan moet er verdomme weer een dokter bijkomen!' snikte ik. 'Nu ja! Bellen graag, ja!'
'Nee, dat is niet de procedure. U wilt dat ik voor u een uitzondering maak. Stel dat we dat voor iedereen zouden doen...'
'Mens, als je het voor iedereen doet, dan ... dan is het geen uitzondering meer! IK vraag het u nu. IK alleen. Dringend.'
'Nee, is niet gebruikelijk, stel dat iedereen dat -'
'Dat zei u net ook al.'
'Ja, mág ik heel eventjes uitspreken misschien?'
'Nee, dat mag u niet, want u praat onzin!'
Ze hapte naar adem. Een van haar wangen werd rood. Ik besloot het anders te proberen.
'Alstublieft. U mag het, u kunt het toch zelf bepalen.'
Ze keek me met grote kleurloze ogen aan, waarna ze met een lijzig stemmetje antwoordde: 'Nee, dat doen wij niet, dat mogen wij niet.'
'Maar straks gaat ze dood!'
'Dat zijn uw woorden, hoor. Maar uw vrouw is vannacht al vanbinnen en vanbuiten onderzocht, dus als u nou zo vriendelijk zou willen zijn zich te verwijderen, dan...'
Ze had me bij mijn arm gepakt. [-]
'Het bezoekuur is trouwens afgelopen, hoor.'
'IK BEN NIET GEBONDEN AAN BEZOEKUREN!!! IK BEN HAAR MAN, GODVERDOMME!!! DAT IS MIJN VROUW, GODVERDOMME!!! EN MIJN VROUW GAAT DOOD, SNAP DAT DAN, STOMME, STOMME TRUT!!!
Er trilde een spiertje onder haar linkeroog, de zenuwtrekking die hoort bij dreigend geweld. Ik voelde het ook aan haar hand om mijn pols. Haar gezicht was nu purper, met oren en al. Een van de kamergenotes begon te huilen, terwijl de andere twee nog steeds nee schudden en Esmee roerloos, steeds bleker, achterover in haar kussens lag, haar mond een beetje opengezakt, spuug over haar kin, op haar kussensloop.
'Ik vraag het nog één keer. Wilt u weggaan? Er zijn hier nog andere patiënten dan uw vouw, hoor.'
'Nee verdomme, ik sta hier goed en jij gaat er een dokter bij halen!'
'Dus u gaat niet weg. Dán zijn er wel ander middelen.'
Vanaf dit punt ben ik de details kwijt. Ik hoor de echo van mijn eigen geschreeuw in mijn oren. Ben ik aan het meppen? Ik zie blinde vlekken samenvallen met witte jassen die me tegen de vloer werken en weer overeind hijsen, mijn armen hoog op mijn rug gedraaid. Een hijgende stem: 'Zo nou de politie bellen. Die hebben heerlijk koele cellen voor herrieschoppers zoals jij...'
'Er gaat hier niemand de cel in,' zei een rijzige gestalte. 'Loslaten. Nu!'
'Ja maar, meneer hier -
'Ik zorg voor meneer.'
'Ja maar -'
'Niks te jamaren. Hier ben ik de baas.'
(pag. 83-86)

Een sterk onderdeel van zijn roman zijn de inzichtelijke passages over de hiërarchie in de museumwereld waar machtsvertoon en afgunst hoogtij vieren.
Wanneer hij op zijn werk aan het 'vechten tegen de bierkaai' is en zijn vrouw Esmee maar niet lijkt te herstellen, lezen we op pagina 111:
Wat er toen op weg naar huis in de auto over me kwam, is iets waar ik nog wel eens met enige schaamte aan terug denk. Esmee, De Statenhof, de kinderen, mijn tekenwerk, het ziekenhuis, Egbert en Maria, alles stond me ineens tegen. Ik had er geen zin meer in.

Vanuit zijn fantasie ontstaat een plan om 'zomaar' te verdwijnen. Weg naar verre oorden. Wanneer hij op Schiphol aankomt om zijn plan naar Uruguay te verwezenlijken, bedenkt hij zich.
Hoogtepunt van het boek is naar mijn smaak de tocht door Amsterdam die hierop volgt.
Zo levendig voor te stellen wanneer een mens aan het eind van zijn latijn is.

In 2003 was Paul Gellings een van de initiatoren van de voorloper van het Geheugen van Plan Zuid.
In de daarop volgende periode heeft hij vele gedichten gemaakt over Zuid.
Een eerder van hem gepubliceerd boek waar ik veel herinneringen in herken -lees mijn item-: Zuidelijke Wandelweg 

Augustusland
Paul Gellings
uitgeverij: Passage

aan de staart

***

 bij de brug eenhoornsluis

over de korte Prinsengracht

zie je op steenworp afstand

aan de Haarlemmerdijk 

vishandel Centrum

bijna dagelijkse gang

om mijn niet te stille

haring-verslaving

te onderhouden

cholesterol en vitamine D

schijnen hierdoor

in juiste harmonie te gedijen

volgens deskundigen

reeds eerder mijn niet

in te tomen haringgebruik

bejubeld in een gedicht

ode aan een haring

loop even met mij mee...

 achter in de zaak zie je Jan

grote vissen bewerken of

haring schoonmaken

ik noem het liever fileren

terwijl Henk de kibbeling

in de hete olie gooit

is mijn neusje van de zalm

haring geheten gereed

 alle haringstallen en -winkels 

van Amsterdam

zijn mij bekend

in de vorige eeuw

reeds uitvoerig beschreven

lokroep naast de stinkkrul

geweldsmisdrijven

Vandaag lees ik op de voorpagina van Het Parool een weinig geruststellend bericht:

INGRIJPEN BIJ KIND NODIG OM MISDAAD TE STUITEN

Paul Vugts - verslaggever 
Amsterdam
Alleen door op de basisschool al in te grijpen is te voorkomen dat honderden jongeren in de stad uitgroeien tot zware, gewelddadige criminelen.
Dat blijkt uit onderzoek door de GGD. Die beoordeelde de dossiers van ruim tweehonderd jongens uit de Top 600 van jonge geweldplegers. Zij pleegden als dertienjarige al misdrijven en waren gemiddeld op hun veertiende in beeld bij Jeugdzorg, wat ze er niet van weerhield ermee door te gaan.
98% van de jongens gebruikte al vroeg geweld.
77% deed dat in groepsverband en stond te boek als 'hardkernjongere'.
99% heeft een slecht ontwikkeld geweten.
89% voelt weinig of geen empathie.
86% is impulsief en kan agressie niet beheersen.
Gemiddeld hebben de jongens een IQ van 80. Velen zijn zwakbegaafd...

***
... waar moet dat heen
hoe zal dat gaan
vroeg zij zich fronsend en hoofdschuddend af