Posts tonen met het label toneel/concert/opera. Alle posts tonen
Posts tonen met het label toneel/concert/opera. Alle posts tonen

maandag 7 november 2016

Goet ende Fijn

gisteren waren nicht CC en ik getuige 
van een wervelend optreden van 
in het dorpshuis Badhoevedorp

ik hoorde minneliederen en drankverzen
en zag een uitstekende performance 
met grappen en grollen 
van mijn neef
Robbert van Lint



                                             pauze... stemmen der instrumenten

maandag 21 april 2014

Kim Spierenburg (viool) & Tal Strauss (piano)

gisterenmiddag -eerste paasdag- speelde
violiste Kim Spierenburg stukken van
Bach
Fauré
Schumann
Bartók
zij werd begeleid door pianist Tal Strauss
hij speelde bovendien
de pathétique van Beethoven
het concert vond plaats in het

twee jaar geleden kwam het Nationale Canta Ballet tot stand
waar ik aan deelnam
in de Westergasfabriek speelde Kim met haar viool
voor duizenden toeschouwers

van muziek krijgt ze energie
zij heeft een auto-immuunziekte en voelt zich beter
wanneer ze de trillingen van de viool door
haar lichaam voelt

dit harmonieuze duo speelde gisteren de sterren van de hemel
getuige onderstaande filmopnames

***

Bach
Partita no.2 Sarabande en Gigue
 


Beethoven
Piano sonata no.8 Pathétique



Fauré
Andante


Schumann
Fantasiestücke
 

Bartók
Roemeense Dansen


TOEGIFT

Jules Massenet
Meditation from Thais 

maandag 14 april 2014

Requiem van Verdi

Op uitnodiging van mijn dochter gingen zij en ik vorige week samen naar de Vredeskerk waar leerlingen van de bovenbouw van het Geert Groote College delen uit de mij zo bekende Messa da Requiem van Giuseppe Verdi ten gehore gaven.
Wezenlijk getroffen zat ik in de kerkbank waar het indrukwekkend krachtige Dies irae met verve werd gezongen begeleid door een gedreven orkest met gillende vocalen en zware paukslagen.

Ik word altijd weer blij wanneer ik zie dat er in deze digitale haasttijd nog onderwijs is, dat zich richt op scheppende elementen zoals kunst, literatuur, poëzie en muziek.
Alle lof daarom voor het koor en orkest die onder de bezielende begeleiding van dirigente Monique Vis mij hebben kunnen ontroeren.
  


filmopname door Bob van den Berg
op 4.46 dies irae

zondag 9 juni 2013

schuimlappen - geelverbrakers

Toen mijn oudste vriendin Stella -een vriendschap van reeds 57jarige duur- mij de email  van haar zoon Daniël (pianist) doorstuurde en ik de tekst las, raakte ik onmiddellijk als Jungliefhebber geïnteresseerd.

Inhoudelijk:
Bovenstaande woorden zult U niet direct associëren met een klassiek liedrecital.
"Hondenmepper, godenlikker!" evenmin waarschijnlijk.
Dat gaat echter veranderen nadat u zondag de cyclus "veel liefs uit polyfrenia" van Jan Slothouwer hebt horen uitvoeren door mij en mijn lieftallige echtgenote. Deze intens poëtische cyclus op eigen teksten schuwt het grote gebaar niet, noch vet aangezette metonymieën of onverbloemde uitingen van jungiaanse zelfanalyse.
En dat zomaar op een stille zondagochtend in een kelder op de wallen! Aanvankelijk was dit gebeuren gepland in de majesteitelijke zaal van het Bethanienklooster, echter het bestuur aldaar meende er goed aan te doen, voor die dag een dubbele boeking te maken, en verwees ons vriendelijk naar het aangrenzende souterrain.
Misschien komen deze nieuwgeschreven parels daar zelfs nog wel het best tot hun recht...mis het niet, U bent hier getuige van de levende muziek(en literatuur-)geschiedenis en zult een onvergetelijke ervaring rijker de ruimte verlaten.
Aan onze inzet zal het niet liggen:
Zondag 9 juni 11.00u Barndesteeg 6a. Jan Slothouwer:
-Veel liefs uit polyfrenia (sopraan, piano),
-vijf archetypen van het collectief onderbewustzijn (piano solo) en
-Kind, poëtisch drama in 6 hoofdstukken voor verteller, altviool en piano, door
Sabine Wüthrich, sopraan, Thijs Maas, verteller, Esther Apituley, altviool en mijnzelf, piano. TOEGANG GRATIS.

Tot dan!!!..met een vriendelijke groet, Daniel Kramer

"en daar was de grijswildeman-waarwandelen in ongetelde schreden"


***

Mijn gang was hedenochtend 'vroeg' -voor mij midden in de nacht- richting Bethaniënklooster
Met een onvergetelijke ervaring rijker verliet ik anderhalf uur later het pand.
Tekst van Jan Slothouwer, bovenal zeer poëtisch en inspirerend.

Helaas registreerde mijn overgevoelige camera een lichte brom als achtergrondgeluid...


 

woensdag 25 april 2012

Carmina Burana

van Carl Orff
muziekuitvoering door Geert Groote College in de Vredeskerk
20 april 2012


donderdag 21 mei 2009

schubertiade

Afgelopen zondag was het weer dichtersmiddag bij Eijlders. Het lag allang in de lijn der verwachtingen dat ik met een van de dichters een Schubertvoordracht zou doen. De afsluiting van het dichtseizoen leek ons een geschikt moment.
Van tevoren hadden Jan Willem van Hamel en ik enigszins geoefend en besloten drie of vier liederen ten gehore te brengen.

Schubertiades zitten er bij mij ingeramd. Toen ik vier jaar oud was, leerde mijn vader me noten lezen. Ik was eerder met het notenschrift bekend dan met het alfabet. Kort daarop kreeg ik pianoles en op mijn zevende begeleidde ik mijn vader met Schubert, Mozart en allerlei klassiekers.
Noot voor noot maakten we ons de muziek vanaf het blad eigen. Van een opnameapparaat, bandrecorder of tapedeck hadden we nog nooit gehoord. Het was verbazingwekkend, me veel later realiserend, dat het hele repertoire er zo goed op maat en ritme inzat.
Mijn vader had voor mij een carrière in petto als concertpianiste of pianolerares. Naar het conservatorium zou ik gaan.
Iedere dag moest en zou ik een uur toonladders en etudes oefenen en na het avondeten werd mij min of meer bevolen aan de piano plaats te nemen om mijn vader met zijn sonore basbariton te begeleiden.
De piano stond bij ons thuis voor het raam en likkebaardend zag ik tijdens het spel mijn vriendjes op straat ravotten. Wat wilde ik daar graag bijzijn. Een corrigerende tik van mijn vader tegen mijn paardenstaart bracht mij weer bij de les en -schijnbaar- aandachtig volgde ik via het klavier zijn gezang.
Concertpianiste ben ik echter nooit geworden en pianospelen doe ik tegenwoordig sowieso niet zoveel behalve op verjaardagen. Met mijn familie rond de vleugel geschaard, kwelen we het repertoire van vroeger.

Bijzonder is dat je het pianospel nooit verleert. Net zoals fietsen en zwemmen. Een paar keer oefenen en het zit weer in de vingers.
J.W. en ik hadden afgesproken samen een eigen invulling te geven aan Schubert. We zouden het min of meer aan 'het toeval' overlaten.
Het eerste nummer vol weemoed en melancholie: 'Ihr Bild' uit 'Schwanengesang' tekst Heinrich Heine, zong en begeleidde ikzelf. Het lied eindigt in een tragedie: ...Auch meinen Thrähnen flossen mir von den Wangen herab. Und ach ich kann es nicht glauben dass ich dich verloren hab...
Na de dood van mijn vader kon ik de laatste regel niet meer met droge ogen uitzingen. Later, tijdens een onstuimige liefdesrelatie heb ik ooit samen met mijn uitverkorene de laatste zin veranderd in: ...Und ach ich kann es nicht glauben dass ich dich gefunden hab...
Vervolgens vertolkten we gezamenlijk 'der Tod und das Mädchen' uit 'Ausgewählte Lieder'.
J.W. zong 'Ungeduld' uit 'Die schöne Müllerin' -tekst Wilhelm Müller- met een geweldig elan. Bij het refrein:... Dein ist mein Herz, dein ist mein Herz, und soll es ewig ewig bleiben... nodigde hij het publiek uit om mee te zingen. Het was hilarisch, iedereen in de kroeg jubelde en juichte mee.
Tot slot 'Gute Nacht' uit de 'Winterreise' -evenzo tekst Wilhelm Müller-. We zouden kijken of het er van kwam en wisten dat er wat dissonanten inzaten maar die werden door J.W. slim en op eigen wijze ludiek opgevangen door improviserend ter plekke en tussen de bedrijven door Nederlandse tekst in te voegen. Het was een geweldige performance.

Prettig was de informele sfeer. Tekst kwijt of valse noot maakte niets uit. Iedereen was laaiend enthousiast. Zeker voor herhaling vatbaar. In september begint het dichtseizoen weer bij Eijlders.

vrijdag 13 februari 2009

Marat/ De Sade



Ben ik net bekomen van de fascinerende uitvoering van die Zauberflöte jongstleden najaar, nam mijn dochter me mee naar het toneelstuk Marat/ De Sade vorige week vrijdagavond.
Leerlingen in de leeftijd van vijftien/zestien jaar van het Geert Groote College speelden daar de sterren van de hemel. Toen we de theaterzaal betraden stonden de 'krankzinnigen' allen in het wit gekleed in hun rol van gestoorden. Ik kon een associatie met one flew over the cuckoo's nest dat zich eveneens afspeelt in een psychiatrische inrichting, niet onderdrukken. Lange jaeger onderbroeken van Jansen & Tilanus met laaghangend kruis en halfkwijlende openhangende monden. Het was inderdaad een gekkenhuis. Mijn lach ging van oor tot oor.
De vervolging van en de moord op Jean-Paul Marat (1793) is een opvoering met verschillende dimensies in de tijd. We kijken naar een stuk in een stuk. Historische figuren -zoals Voltaire- passeren de revue. Het verhaal vindt plaats in 1808, na de Franse revolutie. Hij wordt vermoord door Charlotte Corday, een meisje van adellijke afkomst.
De directeur van het gesticht houdt toezicht en de verpleging moet de orde bewaren.
De Franse aristocraat markies de Sade is opgenomen in het krankzinnigengesticht van Charenton wegens zijn pornografische geschriften en sociaal opruiend gedrag. In de wasruimte van het gesticht regisseert hij toneelstukken.
Hoewel ze elkaar nooit ontmoet hebben, gaat De Sade, zittend in een crapaud, in dialoog met de Franse revolutionair en fanaticus Marat, die vanwege zijn huidziekte aan ongelooflijke jeuk lijdt en ter verlichting daarvan in bad zit. Het is een imaginair gesprek, een intellectuele discussie, met filosofisch getinte teksten en een kritiek op de moraal.
Wat betekent vrijheid nu werkelijk.
Marat, een gedreven journalist en tegen de monarchie, is vriend van het volk omdat hij alle misstanden aan de kaak stelt. Hij verkondigt de maatschappelijke bevrijding maar is ook verantwoordelijk voor de dood van honderden Fransen tijdens de Franse revolutie. Wie niet voor mij is, is tegen mij. Als je in de ogen van Marat vijand van de revolutie was, werd je opgespoord en was de guillotine je eindstation.
De Sade heeft het over persoonlijke bevrijding los van eigen remmingen. Hij valt de hypocrisie aan. Maatschappelijke revolutie zal niet werken als je je niet kunt bevrijden uit je eigen ketenen, je persoonlijke gevangenis.
Vrijheid gelijkheid broederschap. Een fel contrast tussen de individualist De Sade en de socialist Marat. Ze spreken zichzelf ook tegen. Marat blijft zijn sociale ideologieën volgen, De Sade ziet niets in een revolutie en gelooft niet in de absolute waarheid. Een uitbeelding van menselijke strijd en lijden waarbij de vraag gesteld wordt of ware revolutie komt uit het veranderen van de samenleving of het wijzigen van zichzelf.
Het is een stuk van tragikomisch, sardonisch leed-vermaak.

Het meisje dat De Sade speelt, vertolkt met heldere stem haar glansrol. Enige acteurs brengen met veel elan hun psychische aandoeningen over. Charlotte Corday wordt regelmatig benaderd en betast door een van de verliefde mannelijke patiënten.
Marat/ De Sade is een opvoering met muziek. De liederen geven commentaar op thema's en onderwerpen van het spel. Er wordt knap pianospel geleverd en de zangers en zangeressen laten zich -revolutionair- in volledige overgave gaan.
De verschillende belevingen in de tijd werken wat vervreemdend. Het is een voorstelling vol tegenstellingen, met een overdaad aan bewegingen en ingebouwde dramatische elementen, die een overweldigende indruk achterlaat. Ik heb buitengewoon genoten en spreek mijn waardering uit naar de regisseuse en alle spelers. Het is niet niets om zo'n moeilijk stuk op de planken te zetten.


De vervolging van en de moord op Jean-Paul Marat, opgevoerd door de verpleegden van het krankzinnigengesticht van Charenton, onder regie van de heer De Sade, opgevoerd in de theaterzaal van het Geert Groote College.

woensdag 24 september 2008

die Zauberflöte


Dit najaar voeren de leerlingen van het Geert Groote College gedurende vier avonden die Zauberflöte op. Deze laatste opera van Mozart heeft mij altijd al gefascineerd vanwege de prachtige aria's. Het verhaal neemt je mee in een wereld van inwijdingsrituelen en mystieke personages.
Woensdagavond zaten mijn dochter en ik in de prachtige theaterzaal van de al even sfeervolle school behorend tot de organische architectuur in de Fred Roeskestraat te Amsterdam.
Ondersteund door een negenentwintigkoppig orkest van ouders en vrienden en onder de bezielende leiding van een dirigent overtrof het mijn verwachtingen.
In de loop der tijd heb ik meerdere versies van die Zauberflöte gezien maar die van vanavond had een heel eigen invulling. De indrukwekkende ouverture was nog geen minuut begonnen of deze werd 'wreed onderbroken' door de celliste. Het was een grapje. Zij vertelde Isis te zijn en hield met Osiris, aan het andere einde van het toneel, dialoog. Ze loodste het publiek op haar eigen wijze vertellend en schertsend door de allegorie heen.
Leuk gevonden omdat, volgens de overlevering, Amadeus zelf ook wel van een kwinkslag hield. Helaas kon ik het niet duidelijk verstaan.
Tamino de prins, verdwaald in de nacht, wordt bij het ochtendgloren aangevallen door de slang der duisternis. Struikelend komt hij met het nummer Zu Hilfe, zu Hilfe op het toneel en stort neer.
De drie hofdames van de Koningin van de Nacht stralen kracht uit, doden het monster, ontfermen zich over de prins, bewonderen zijn schoonheid en brengen hun harmonieuze driezang ten gehore.
Dan komt de vogel Papageno ten tonele. Met het karakter van kwikzilver, getooid in verenpak blazend op een panfluit vormt hij de verbinding tussen hemel, aarde en onderwereld, zoals Hermes/Mercurius. Kenmerkend is zijn handel en wandel. Der Vogelfänger bin ich ja zingt hij met veel verve. Ik hoor een zuivere stem en zie een fraaie act opgevoerd. Deze Papageno steelt de show.
In een duet samen met prinses Pamina, zingt hij het hooglied op de liefde bei Männern welche Liebe fühlen. Pamina, veertien jaar oud, zingt hartroerend mooi.. Ze wordt bewaakt door Monostatos, die haar vol list en verleiding benadert. Hij voert een grappige act op met veel mimiek.
Als hij en Papageno elkaar ontmoeten schrikken ze zich een ongeluk, ze zien elkaar voor de duivel aan.
De drie dames laten Tamino een afbeelding zien van Pamina. Het grote werk is hem verschenen, hij ziet zijn godsbeeld, een betoverend zij.
De dageraad is rijzende. Dies Bildnis ist bezaubernd schön. Helaas valt Tamino qua zang wat uit de toon en maat, maar zijn ingetogen spel maakt een hoop goed en is daardoor aandoenlijk te noemen.
Als de Koningin van de Nacht opkomt met haar O zittre nicht, mein lieber Sohn, lopen de rillingen je langs de rug. Ik mag wel zeggen een zeer moeilijke aria die buitengewoon knap vertolkt wordt.
Ook later, als ze als wraakgodin haar dochter verstoot, met het bekende nummer Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen, laat ze een ongelooflijk krachtige stem horen die naar het ultieme hoogtepunt gaat, werkelijk fantastisch voor zo'n jong meisje. Van mij had ze haar venijn rechtstreeks naar haar dochter mogen roepen.
De drie knapen, verschijnend op driewielertjes, spelen en zingen vertederend.
Sarastro de zonnepriester, in de hermetische geschriften Zoroaster genoemd, wat in de gnostiek sterrenstroom betekent, zingt O Isis und Osiris.
Bij de laatste akkoorden nehmt sie in euren Wohnsitz auf daalt de muziek een octaaf.
Moeilijk te zingen deze basaria voor een jonge jongen. Hij gaat jammer genoeg iets te snel. Samen met zijn priesters maakt Sarastro mooi toneel.
Isis en Osiris hebben Tamino en Pamina voor elkaar bestemd. Daarom heeft Sarastro haar bij haar moeder weggehaald.
In de aria In diesen heil'gen Hallen wordt het hemelse samenzijn bejubeld, vormen van hebzucht en wraak zijn verdwenen.
Ein Mädchen oder Weibchen wünscht Papageno sich blijft niet bij een wens. Eindelijk ontmoet hij zijn stralende Papagena en zij zingen hun duet Pa-pa-pa-Pagena-Pa-pa-pa-Pageno.
Als klapstuk wandelen pa en ma Papageno met het kroost, een klein vogelmeisje van ongeveer vier jaar en vele kuikentjes, over het toneel. Het vogelgeluk is compleet.
Van het koor, gevormd door de solisten, heb ik in het bijzonder genoten. Het zingt helder en zuiver, met de briljante finale Die Strahlen der Sonne vertreiben die Nacht.    
Na algehele zuivering van duistere en lichtende krachten hebben Pamina en Tamino zich verenigd in een conjunctio oppositorum, een heilig alchemistisch huwelijk.
De zaal, die geheel vol zit, reageert met een daverend applaus. Een staande ovatie voor alle spelers, ze hebben het verdiend. Een geweldige prestatie voor deze jeugd van tegenwoordig.
Bovendien mijn complimenten voor de prachtige kostuums.
Het was een fantastische avond.

dinsdag 10 juni 2008

ouverture

na algehele zuivering van
duistere en lichtende krachten
laten zij zich verenigen
in een conjunctio oppositorum
een heilig huwelijk van tegenstellingen

het verhaal van 'die Zauberflöte'
de dochter der koning en koningin van de nacht (maan)
gaat een verbintenis aan met 
de zoon van het koninklijk echtpaar van de dag (zon)

beeltenis

het grote werk is hem verschenen
hij ziet zijn godsbeeld
een betoverend zij

het alchemistisch transformatieproces
vangt in drie fasen aan
een kenmerkend klassiek
verloop van kleur
nigredo albedo rubedo

verzamelde en herschapen energie
gevolgd door de witwassende reiniging
naar het volle ware leven
een mystieke vereniging van goud en zilver

de dageraad is rijzende
opstanding uit het dodenrijk
treedt binnen in onsterfelijkheid

Papageno

hij is een jager
een vogelvanger, gekleed in veren
die op een panfluit blaast met zeven pijpen
verwijzend naar sublimaties
van zuivering der materie

hij is een spring in het veld
met het karakter van kwikzilver
een nar, een fabuleuze fool
de maleficus en een diabolus
kenmerkend is zijn handel en wandel

hij is de bode der goden
gelijk hermes en mercurius
vormt hij de verbinding
tussen hemel aarde onderwereld


koningin van de nacht

bezield door de volle maan
zichtbaar op een driesprong
beheerst door dwaalgeesten
verjaagt zij spoken

godin der wrake
archetype van een mater dolorosa
uit macht geboren
is waanzin haar wezen

zij trekt ten strijde
met brandende fakkel
vergezeld door raaf slang en uil
zij, koningin van de nacht


 


Koningin van de nacht in een andere variant:



Tamino

mozaïek van orpheus, horus en apollo
betovert met klanken
hemel, aarde en onderwereld

ingewijd in de mysteries
doorstaat hij beproevingen
van vasten en zwijgen

verdwaald in de nacht
bij het ochtendgloren aangevallen
door het reuze monster
de slang der duisternis



hooglied op de liefde

hij verteert en ontbindt haar
met zijn zwavelnatuur

door zon en maan verwekt
ver-kwikt
mond van eeuwige waarheid

tweeslachtig geaard
van paradoxaal dubbel
bemiddelt hij
tussen zwavel en zout

maandag 17 maart 2008

die Entführung aus dem Serail (1782)

Voor mijn verjaardag kreeg ik van mijn dochter een prachtcadeau: samen naar de opera die Entführung aus dem Serail van Mozart.
Een week voor de geplande avond sloeg de griep bij mij toe gevolgd door een gemene bronchitis met vreselijk hoesten wat uiteindelijk een longontsteking bleek te zijn.  Mijn grote angst bestond uit een hoest-aria tijdens de voorstelling. Bij nader inzien werd de schade beperkt tot het minimum dankzij water en dropjes.
Nadat ik me ultiem vermand en opgepept had, betraden we het muziektheater en hebben genoten van een schitterende avond.
Het verhaal gaat over twee westerse meisjes die opgesloten zitten in de harem van de Turkse hoogwaardigheidsbekleder Bassa Selim, een tot de islam bekeerde christen. Door hun geliefden wordt een poging ondernomen ze uit het paleis te bevrijden.
De pasja Selim maakt avances met Konstanze en zij, heen en weer geslingerd door gezworen trouw aan haar verloofde de Spaanse edelman Belmonte en aangetrokken door Bassa's liefdesbetuigingen, smeekt om bedenktijd om zijn liefde te beantwoorden.
Pathetisch aantrekken, afstoten, omhelzen en vertwijfeling voeren de hele opera de boventoon. Osmin, de sabelzwaaier en bewaker van beide dames, zit vol rancune en voorspelt de vier westerlingen een gewelddadige dood.
Met zijn zuivere zware bas zingt hij het allegro assai: ...Erst geköpft, dann gehangen, dan gespiesst, auf heisse Stangen, dan verbrannt, dann gebunden, und getaucht, zuletzt geschunden...
Als blijkt dat Belmonte niet slechts de geliefde is van Konstanze maar ook nog de zoon van de aartsvijand van de Bassa, ziet de situatie er levensgevaarlijk uit en lijkt Selim op wraak te zinnen.
Het slot van de opera laat zien dat hij, na een innerlijke strijd, zo edelmoedig en clement is om het viertal hun vrijheid te schenken, in plaats van kwaad met kwaad te vergelden.
De razende Osmin probeert Selim alsnog over te halen ze te doden maar ze mogen het paleis verlaten.
Des duivels zingt Osmin nogmaals zijn slotzang: erst geköpft... en stort zich te neder.

***  
* Wer ein Liebchen hat gefunden
* Solche hergelaufne Laffen, die nur nach den Weibern gaffen, duld ich vor dem Teufel nicht
* O, wie will ich triumphieren, wenn sie euch zum Richtplatz führen und die Hälse schnüren zu

Deze aria's van Osmin zong mijn vader regelmatig waarbij ik hem, als kind, begeleidde op de piano. Daarom spreken ze mij het meest aan.
Ik ken de tekst uit m'n hoofd en vond het heerlijk om ze in stilte mee te zingen.