maar het maakt een groot verschil hoe ik over jou denk
vanaf minuut 4.45
maandag 28 januari 2013
zondag 27 januari 2013
DE penis
je zult maar een penisvis zijn, dan ben je mooi de lul
gezien op uitzending gemist:
http://www.nrc.nl/nieuws/2013/01/24/terugkijken-de-penisuizending-van-metropolis-over-pricasso-en-de-boegroe/
gezien op uitzending gemist:
http://www.nrc.nl/nieuws/2013/01/24/terugkijken-de-penisuizending-van-metropolis-over-pricasso-en-de-boegroe/
zaterdag 26 januari 2013
Mr. Tourette en ik
Pelle Sandstrak lijdt aan het syndroom van Gilles de la Tourette en dwangstoornissen die tot rituelen leiden.
Van de cover:
... Pelle groeit op in een Noord-Noors dorpje. Als Pelles vader een artikel leest over Gilles de la Tourette herkent hij symptomen van die aandoening in zijn zoon. Maar wanneer hij Pelle meeneemt naar een arts, zegt deze: 'Gilles de la Tourette? Dat hebben we hier niet...'
***
Aanvankelijk denkt men dat Pelle een paranoïde persoonlijkheidsstoornis heeft en hij wordt door de buitenwereld gezien en behandeld als een gek of psychisch gestoord.
Mr. Tourette en ik is een indringend en aangrijpend autobiografisch relaas over een leven met onbedwingbare drang om bepaalde ongecontroleerde (spier)bewegingen en geluiden te maken, de zogenaamde tics. Sandstrek beschrijft hoe hij zich gedurende zijn kinder- en pubertijd staande probeert te houden en zijn arsenaal aan rituelen steeds maar groter wordt. Uiteindelijk raakt hij geheel geïsoleerd, leeft op straat en is uiteindelijk dakloos.
Dankzij cognitieve gedragstherapie zijn zijn dwanggedachtes opgehouden. Soms heeft hij nog wel tics, maar uiteindelijk is het allemaal opgelost.
Zoals gewoonlijk bij mijn boekbesprekingen laat ik de schrijver graag zelf aan het woord.
Enige quotes:
... Een tyfusgezoem, de voorjaarsvliegen werken me nu al op mijn zenuwen en het voorjaar is nog maar nauwelijks begonnen. De herfst en de winter waren goed, mooi, ze waren vooral koud en droog; lekkere geuren en dode insecten. Maar nu zoemt het weer. Het vroege voorjaar is helemaal niet goed. Ik voel me zwaarder en vermoeider, de mensen babbelen maar door, in de berm stinkt het naar kattenpis en precies op dit moment worden miljoenen voorjaarsvliegen geboren, dood aan alle voorjaarsvliegen... pag. 34
... Ik ben me er niet van bewust, maar toch voel ik dat er schokken door mijn lijf gaan. Vooral door mijn buik. [...] Ik zeg toevallig tomatenkop, vissenpuddingreet of teringmeeuw in plaats van de meer volkse verwensingen als godverdomme, nondeju of eikel. Een gevoel eindigt in een stortvloed van woorden waar maar weinig mensen zich bij op hun gemak voelen... pag. 59
Op school, hij is ongeveer 13 jaar:
... De vechtpartijen zijn eigenlijk niet het ergste, het zijn de geluiden waar ik niet tegen kan. Die vreten aan mijn humeur. Als iemand kauwt, knaagt of smakt, doet het fysiek pijn in mijn rug, hoofd en nek. En ik raak nog meer geprovoceerd als ze de wortel, de appel of de pen naar mij richten, glimlachen en daarna verder kauwen en knagen... pag. 98
... Ik weet niet goed waar ik zelf sta. Dat ik dat niet weet, kan natuurlijk ook een teken zijn dat ik bezig ben gek te worden. Wanneer weet ik dat ik niet gek ben? Misschien wanneer deze gedachten verdwijnen. Gedachten waarover ik aan niemand durf te vertellen, want dan zouden ze misschien alleen maar bevestigen dat ik gek ben en dan moet ik worden opgenomen in een inrichting , maar daar heb je natuurlijk overal bacillen en geluiden, en dan word ik daar juist gek van. Dus hou ik mijn gedachten voor mezelf. Misschien gaat het over. Het gaat vast over... pag. 99
... Na een paar maanden worden mijn gedachten sterker, wordt mijn weerstand minder. Ik begin met mijn hoofd een, twee, drie, vier keer tegen de wc-deur te stoten. Mijn vader en moeder kijken vanuit de keuken naar me, maar kunnen me absoluut niet tegenhouden, ook al proberen ze het wel. Mijn voorhoofd tegen de deur, een, twee, drie, vier keer, beng, beng, beng, beng. Mijn vader pakt me beet, houdt me vast, maar dan blijf ik gewoon met mijn hoofd in het niets stoten. Ik moet slaan, stoten, dreunen, bonken, maar mijn vader klemt me vast in zijn veilige, sterke en provocerende armen. Wanneer hij me na een paar minuten loslaat, ren ik meteen naar beneden, waar ik doorga met het wegstoten van de besmetting, een, twee, drie, vier keer... pag. 136
Dan 'pikt' hij een portemonnee:
... Ik voel zo'n behoefte om aan dingen te zitten, ze te betasten. Ik word er rustig van, het ontspant me, de prikkel verdwijnt. Maar het overvalt me wanneer ik het helemaal niet verwacht, vooral wanneer ik niét aan de dingen zou moeten zitten. Verveling moet worden bevredigd. Anders kookt ze over. Verveling komt door onrust, herhaling, vaste patronen. De schok door mijn buik bestrijdt de verveling door handeling. Die handeling is gelijk aan de eis die de schok stelt dat ik aan de portemonnee en het leer moet zitten. Het schokt enorm... en ik pak de portemonnee en voel eraan, en ik word rustig. De inhoud van de portemonnee kan me helemaal niet schelen, het geld laat me onverschillig. Het is het gevoel + de geur + het materiaal waar ik warm voor loop... pag. 155
Inmiddels volwassen, woont hij op kamers:
... Zodra ik thuiskom, wordt de dwang en de behoefte om te ritualiseren versterkt, alsof de gewoonten gewoon onder de bank liggen te wachten om toe te kunnen slaan. Wat een paar maanden geleden nog een kamer voor herstel was, is nu een kamer vol kwelling geworden.
Het komt voor dat ik tegen vier uur 's middags aan een ritueel begin en pas tegen negen uur 's avonds beëindig. Dan heb ik vijf uur voor de wc-deur gestaan, wachtend op een perfecte gelegenheid om over de drempel te stappen, het toiletdeksel omhoog te klappen, pieleman uit de gulp (gulp = drempel) te halen, te plassen (een twee drie vier vijf pauze + een twee drie vier + vier herhalingen). Daarna weer terug in de broek (gulp = drempel), het wc-deksel naar beneden doen (vier keer) en nog een keer over de drempel stappen... pag. 219/220
... Ik ga niet meer naar de wc - dat scheelt me drie uur ritualiseren. Ik was mijn wijsvinger in het koffiewater of in de plastic emmer. Ik plas en poep in plastic zakken, die ik aan de deurklink hang - dat scheelt me vier uur ritualiseren. De plastic zakken gooi ik later weg, wanneer ik naar buiten ga om te wandelen.
De eerste dagen vind ik het wel een beetje vermoeiend met die voortdurende rioollucht en stinkende urinelucht in mijn kamertje, maar ik raak eraan gewend. Na een paar uur luchten wordt de urinegeur minder. Ik laat de zakken twee, misschien drie etmalen hangen... pag. 246
... Ik blijf bij een winkelraam staan, voor een grote spiegel. Het is lang geleden dat ik mezelf in de spiegel heb bekeken. Ik heb mijn lijf al een tijdje niet meer bestudeerd, niet meer sinds ik naakt op de matras zat samen met die champagnekunstenares. Ik ben veranderd: mijn haar hangt tot op mijn schouders, mijn baard is wat dikker, mijn ogen zijn donker, mijn jas begint er sjofel uit te zien, ik ben behoorlijk mager, ik ruik, maar ik vind niet dat ik stink, dat vind ik absoluut niet... pag. 256
Voor geïnteresseerden: bij cultuurbewust een interview met de schrijver.
Op you tube vond ik een kort videofragment van Sandstrak:
Pelle Sandstrak
Mr. Tourette en ik
Vertaald uit het Zweeds: Janny Middelbeek-Oortgiesen
Uitgeverij: De Geus, 2010
Van de cover:
... Pelle groeit op in een Noord-Noors dorpje. Als Pelles vader een artikel leest over Gilles de la Tourette herkent hij symptomen van die aandoening in zijn zoon. Maar wanneer hij Pelle meeneemt naar een arts, zegt deze: 'Gilles de la Tourette? Dat hebben we hier niet...'
***
Aanvankelijk denkt men dat Pelle een paranoïde persoonlijkheidsstoornis heeft en hij wordt door de buitenwereld gezien en behandeld als een gek of psychisch gestoord.
Mr. Tourette en ik is een indringend en aangrijpend autobiografisch relaas over een leven met onbedwingbare drang om bepaalde ongecontroleerde (spier)bewegingen en geluiden te maken, de zogenaamde tics. Sandstrek beschrijft hoe hij zich gedurende zijn kinder- en pubertijd staande probeert te houden en zijn arsenaal aan rituelen steeds maar groter wordt. Uiteindelijk raakt hij geheel geïsoleerd, leeft op straat en is uiteindelijk dakloos.
Dankzij cognitieve gedragstherapie zijn zijn dwanggedachtes opgehouden. Soms heeft hij nog wel tics, maar uiteindelijk is het allemaal opgelost.
Zoals gewoonlijk bij mijn boekbesprekingen laat ik de schrijver graag zelf aan het woord.
Enige quotes:
... Een tyfusgezoem, de voorjaarsvliegen werken me nu al op mijn zenuwen en het voorjaar is nog maar nauwelijks begonnen. De herfst en de winter waren goed, mooi, ze waren vooral koud en droog; lekkere geuren en dode insecten. Maar nu zoemt het weer. Het vroege voorjaar is helemaal niet goed. Ik voel me zwaarder en vermoeider, de mensen babbelen maar door, in de berm stinkt het naar kattenpis en precies op dit moment worden miljoenen voorjaarsvliegen geboren, dood aan alle voorjaarsvliegen... pag. 34
... Ik ben me er niet van bewust, maar toch voel ik dat er schokken door mijn lijf gaan. Vooral door mijn buik. [...] Ik zeg toevallig tomatenkop, vissenpuddingreet of teringmeeuw in plaats van de meer volkse verwensingen als godverdomme, nondeju of eikel. Een gevoel eindigt in een stortvloed van woorden waar maar weinig mensen zich bij op hun gemak voelen... pag. 59
Op school, hij is ongeveer 13 jaar:
... De vechtpartijen zijn eigenlijk niet het ergste, het zijn de geluiden waar ik niet tegen kan. Die vreten aan mijn humeur. Als iemand kauwt, knaagt of smakt, doet het fysiek pijn in mijn rug, hoofd en nek. En ik raak nog meer geprovoceerd als ze de wortel, de appel of de pen naar mij richten, glimlachen en daarna verder kauwen en knagen... pag. 98
... Ik weet niet goed waar ik zelf sta. Dat ik dat niet weet, kan natuurlijk ook een teken zijn dat ik bezig ben gek te worden. Wanneer weet ik dat ik niet gek ben? Misschien wanneer deze gedachten verdwijnen. Gedachten waarover ik aan niemand durf te vertellen, want dan zouden ze misschien alleen maar bevestigen dat ik gek ben en dan moet ik worden opgenomen in een inrichting , maar daar heb je natuurlijk overal bacillen en geluiden, en dan word ik daar juist gek van. Dus hou ik mijn gedachten voor mezelf. Misschien gaat het over. Het gaat vast over... pag. 99
... Na een paar maanden worden mijn gedachten sterker, wordt mijn weerstand minder. Ik begin met mijn hoofd een, twee, drie, vier keer tegen de wc-deur te stoten. Mijn vader en moeder kijken vanuit de keuken naar me, maar kunnen me absoluut niet tegenhouden, ook al proberen ze het wel. Mijn voorhoofd tegen de deur, een, twee, drie, vier keer, beng, beng, beng, beng. Mijn vader pakt me beet, houdt me vast, maar dan blijf ik gewoon met mijn hoofd in het niets stoten. Ik moet slaan, stoten, dreunen, bonken, maar mijn vader klemt me vast in zijn veilige, sterke en provocerende armen. Wanneer hij me na een paar minuten loslaat, ren ik meteen naar beneden, waar ik doorga met het wegstoten van de besmetting, een, twee, drie, vier keer... pag. 136
Dan 'pikt' hij een portemonnee:
... Ik voel zo'n behoefte om aan dingen te zitten, ze te betasten. Ik word er rustig van, het ontspant me, de prikkel verdwijnt. Maar het overvalt me wanneer ik het helemaal niet verwacht, vooral wanneer ik niét aan de dingen zou moeten zitten. Verveling moet worden bevredigd. Anders kookt ze over. Verveling komt door onrust, herhaling, vaste patronen. De schok door mijn buik bestrijdt de verveling door handeling. Die handeling is gelijk aan de eis die de schok stelt dat ik aan de portemonnee en het leer moet zitten. Het schokt enorm... en ik pak de portemonnee en voel eraan, en ik word rustig. De inhoud van de portemonnee kan me helemaal niet schelen, het geld laat me onverschillig. Het is het gevoel + de geur + het materiaal waar ik warm voor loop... pag. 155
Inmiddels volwassen, woont hij op kamers:
... Zodra ik thuiskom, wordt de dwang en de behoefte om te ritualiseren versterkt, alsof de gewoonten gewoon onder de bank liggen te wachten om toe te kunnen slaan. Wat een paar maanden geleden nog een kamer voor herstel was, is nu een kamer vol kwelling geworden.
Het komt voor dat ik tegen vier uur 's middags aan een ritueel begin en pas tegen negen uur 's avonds beëindig. Dan heb ik vijf uur voor de wc-deur gestaan, wachtend op een perfecte gelegenheid om over de drempel te stappen, het toiletdeksel omhoog te klappen, pieleman uit de gulp (gulp = drempel) te halen, te plassen (een twee drie vier vijf pauze + een twee drie vier + vier herhalingen). Daarna weer terug in de broek (gulp = drempel), het wc-deksel naar beneden doen (vier keer) en nog een keer over de drempel stappen... pag. 219/220
... Ik ga niet meer naar de wc - dat scheelt me drie uur ritualiseren. Ik was mijn wijsvinger in het koffiewater of in de plastic emmer. Ik plas en poep in plastic zakken, die ik aan de deurklink hang - dat scheelt me vier uur ritualiseren. De plastic zakken gooi ik later weg, wanneer ik naar buiten ga om te wandelen.
De eerste dagen vind ik het wel een beetje vermoeiend met die voortdurende rioollucht en stinkende urinelucht in mijn kamertje, maar ik raak eraan gewend. Na een paar uur luchten wordt de urinegeur minder. Ik laat de zakken twee, misschien drie etmalen hangen... pag. 246
... Ik blijf bij een winkelraam staan, voor een grote spiegel. Het is lang geleden dat ik mezelf in de spiegel heb bekeken. Ik heb mijn lijf al een tijdje niet meer bestudeerd, niet meer sinds ik naakt op de matras zat samen met die champagnekunstenares. Ik ben veranderd: mijn haar hangt tot op mijn schouders, mijn baard is wat dikker, mijn ogen zijn donker, mijn jas begint er sjofel uit te zien, ik ben behoorlijk mager, ik ruik, maar ik vind niet dat ik stink, dat vind ik absoluut niet... pag. 256
Voor geïnteresseerden: bij cultuurbewust een interview met de schrijver.
Op you tube vond ik een kort videofragment van Sandstrak:
Pelle Sandstrak
Mr. Tourette en ik
Vertaald uit het Zweeds: Janny Middelbeek-Oortgiesen
Uitgeverij: De Geus, 2010
zondag 20 januari 2013
alles liever dan
alles liever dan
kindergekrijs gedram gemanipuleer gecommandeer
alles liever dan
buurman met een boor- of schuurmachine
zZzZzZzZzZzZzZzZz
alles liever dan
gestamp van bovenbuurvrouw
alles liever dan
vliegtuiggeweld van schiphol bij zuidwestenwind
hoor liever
de krassende kraaienstem
van bob dylan anno 2013
hoor het liefst
blues en rock
scheurende gitaren en rauwe stemmen
jimi hendrix - jeff beck - eric clapton - peter green
frank zappa - joe cocker - tom waits
hoor even lief de klassiekers
die de nodige rust creëren
mozart - schubert - bach
van bloedstollende lamentatie
purcells dido & aenaes
naar algehele rust en stilte
sssssssssssssssss
vandaag voorgedragen bij Eijlders
thema: wat klinkt als muziek in je oren
kindergekrijs gedram gemanipuleer gecommandeer
alles liever dan
buurman met een boor- of schuurmachine
zZzZzZzZzZzZzZzZz
alles liever dan
gestamp van bovenbuurvrouw
alles liever dan
vliegtuiggeweld van schiphol bij zuidwestenwind
hoor liever
de krassende kraaienstem
van bob dylan anno 2013
hoor het liefst
blues en rock
scheurende gitaren en rauwe stemmen
jimi hendrix - jeff beck - eric clapton - peter green
frank zappa - joe cocker - tom waits
hoor even lief de klassiekers
die de nodige rust creëren
mozart - schubert - bach
van bloedstollende lamentatie
purcells dido & aenaes
naar algehele rust en stilte
sssssssssssssssss
vandaag voorgedragen bij Eijlders
thema: wat klinkt als muziek in je oren
zaterdag 19 januari 2013
remise
Vanmiddag waren De Hallen voor het laatst te zien. Einde van een stuk nostalgie: remise Tollensstraat -steenworp afstand van mijn woning- is niet meer.
In de economische hoogtijdagen anno 2004 had producent Harry de Winter de intentie om er een groot uitgaanscentrum van te maken waar ik toen al een column over schreef: oud-west op z'n best Buurtbewoners kwamen destijds massaal in opstand tegen dit megalomane plan gezien de massale toename van mensen en veel overlast.
* citaat: Er zou een bioscoop komen (1000 zitplaatsen), een muziektheater (pseudoniem voor disco: 2500 bezoekers en open tot 05.00 uur), nog wat horeca (3 cafés met nachtvergunning) en een hotel.
Dit feestje ging tot grote opluchting van de buurt niet door.
De Hallen krijgt nu een nieuw leven als een complex met onder meer een bioscoop en een hotel waarbij het historisch aspect behouden blijft.
Er was veel volk op de been om afscheid te nemen. Zelfs koek en sopie waren aanwezig oftewel met uitgehongerde en verkleumde gezichten liep men met zakken frites en koppen koffie.
* citaat Amsterdam Centraal
In de economische hoogtijdagen anno 2004 had producent Harry de Winter de intentie om er een groot uitgaanscentrum van te maken waar ik toen al een column over schreef: oud-west op z'n best Buurtbewoners kwamen destijds massaal in opstand tegen dit megalomane plan gezien de massale toename van mensen en veel overlast.
* citaat: Er zou een bioscoop komen (1000 zitplaatsen), een muziektheater (pseudoniem voor disco: 2500 bezoekers en open tot 05.00 uur), nog wat horeca (3 cafés met nachtvergunning) en een hotel.
Dit feestje ging tot grote opluchting van de buurt niet door.
De Hallen krijgt nu een nieuw leven als een complex met onder meer een bioscoop en een hotel waarbij het historisch aspect behouden blijft.
Er was veel volk op de been om afscheid te nemen. Zelfs koek en sopie waren aanwezig oftewel met uitgehongerde en verkleumde gezichten liep men met zakken frites en koppen koffie.
* citaat Amsterdam Centraal
zaterdag 12 januari 2013
donderdag 10 januari 2013
zaterdag 5 januari 2013
reflectie
in een labyrint
rijk aan alter egootjes
reflecteert het zelf
de echo van het heelal
buigt zich over diep duister
dinsdag 1 januari 2013
donderdag 27 december 2012
van de oud en de nieuw
in een wereld
waar kortzichtigheid hoogtij viert
het mensdom
dwaasheid prefereert boven wijsheid
moge daar
een mistig uitzicht
helder inzicht brengen
woensdag 19 december 2012
mens en kalkoen
Gezien op uitzending gemist:
mijn leven als een kalkoen
(Fascinerende) film over Joe Hutto, die zestien wilde kalkoenen grootbrengt, van ei tot volwassen dier. Net als Joe volgen we de vogels terwijl ze opgroeien in de eikenbossen en cypresmoerassen van Florida.
mijn leven als een kalkoen
(Fascinerende) film over Joe Hutto, die zestien wilde kalkoenen grootbrengt, van ei tot volwassen dier. Net als Joe volgen we de vogels terwijl ze opgroeien in de eikenbossen en cypresmoerassen van Florida.
zondag 16 december 2012
donderdag 13 december 2012
De zelfmoordclub
auteur: Arto Paasilinna
van de cover:
... Zelfmoord mag dan op zichzelf geen opgewekt thema zijn, in deze roman weet Paasilinna er een opmerkelijke draai aan te geven: in de loop van zijn roman verandert een groep potentiële zelfmoordenaars in een gezelschap dat, op weg naar het einde, hernieuwde levenslust ontdekt.
Ruim zeshonderd mannen en vrouwen reageren op de advertentie 'Heb je zelfmoordplannen?' Enkele tientallen zitten uiteindelijk in een touringcar op weg naar het noordelijkste puntje van Finland om zich daar in de ijskoude zee te storten. Tussen dit voornemen en de werkelijke eindbestemming van de bus - een prachtige kaap in het zuidelijkste puntje van Portugal - vinden onverwachte en absurde gebeurtenissen plaats waardoor het oorspronkelijke plan steeds meer op losse schroeven komt te staan. Maar terwijl de groep een steeds hechtere eenheid wordt en de aspirant-zelfmoordenaars vriendschappen voor het leven sluiten, wil de buschauffeur koste wat het kost aan het oorspronkelijke plan vasthouden.
Droevige zaken als depressiviteit, alcoholisme, teleurstelling in het leven en zelfmoord worden bij Paasilinna literaire slapstick op hoog niveau. De zelfmoordclub is een persiflage op een ontwrichte samenleving waarin het menselijke evenwicht vaak wankel is en iedereen moet knokken voor zijn eigen overleven...
***
Enige quotes - cursief:
De eerste regels van hoofdstuk 1 geven al een droefgeestig beeld over hoe het Finse volk in het leven staat:
... Somberheid, melancholie en bodemloze apathie zijn de grootste vijanden van het Finse volk. De zwaarmoedigheid die de Finnen boven het hoofd hangt, houdt zich al duizenden jaren in haar greep, en hun ziel is er somber en ernstig door geworden. De smart wordt zo sterk gevoeld dat veel Finnen de dood als enige uitweg zien. Hun beklemde gemoed vormt een grotere bedreiging dan de Sovjet-Unie. Desondanks is het een volk van strijders. Het bezwijkt niet. Telkens opnieuw rebelleren de Finnen tegen hun onderdrukker... (pag. 7)
Directeur Onni Rellonen, een somberder gezicht dan het zijne was in de wijde omtrek niet denkbaar, is er hopeloos aan toe: kinderen volwassen, huwelijk naar de bliksem, zijn zaak failliet, kortom allemaal kommer en kwel. Hij heeft besloten zichzelf in een bouwvallige schuur in alle rust dood te schieten, wanneer hij ontdekt -welk een toeval- dat er nog iemand in de schuur is. Er klinkt gekerm en tussen de balken is iets grijzigs zichtbaar:
... Het was een mens, een grote man die gekleed ging in een grijs militair uniform en die op een stapel staken was geklommen en nu bezig was een blauw nylon touw aan de hanenbalk te knopen...(pag. 12)
Het is kolonel Hermanni Kemppainen die op punt staat zich te verhangen.
Beiden met hetzelfde voornemen, smeedt een band: ze zijn niet meer alleen op de wereld en zien het als hun taak om mede-nooddruftige pre-zelfmoordenaars de helpende hand te bieden. Ze richten een collectieve zelfmoordclub op onder de naam 'Anonieme Stervelingen'.
Na een advertentie melden zich honderden potentiële zelfmoordenaars:
... Achter iedere brief zat een mens in nood, en de nood was hoog. [-]
Een groot aantal , zo niet allemaal, worstelde met geestelijke problemen. Een aantal leek ronduit geschift te zijn. Velen bevonden zich in de greep van een psychose, diverse schrijvers vertoonden tekenen van paranoia... (pag.44)
... Velen waren doorgewinterde alcoholist, of verslaafd aan medicijnen of verdovende middelen. Een man uit Helsinki, die werkte voor een onderneming die digitale componenten importeerde, vertelde dat hij tot de conclusie was gekomen dat zelfmoord de enig effectieve manier was om baas over zijn eigen leven te zijn. Een ander schreef dat hij zich in mystieke zaken had verdiept en zo nieuwsgierig was dat hij niet het geduld had om een natuurlijke dood af te wachten, zó graag wilde hij weten wat het leven na de dood allemaal te bieden had. Bijna alle briefschrijvers hadden gemeen dat ze zich verschrikkelijk eenzaam en verstoten voelden... (pag. 46)
In een centraal gelegen restaurant wordt een afspraak gemaakt, selectie vindt plaats en een bus vol zelfmoordenaars gaan richting Noorwegen om zich collectief bij de Noordkaap in de koude IJszee te storten. Onderweg wordt de hele dag door champagne gedronken om alvast te toasten op de komende 'schitterende zelfmoord'.
... Kolonel Kemppainen begon de mensen te waarschuwen voor al te overmatig alcoholgebruik. Dat was niet gezond, de nieren en de lever hadden erg te lijden van alcohol. Kemppainen kreeg te horen dat het niet meer uitmaakte hoe de lever er voor stond op het moment dat er zelfmoord werd gepleegd; het was hoe dan ook de bedoeling zich de dood op de hals te halen. Daar had de kolonel geen antwoord op... (pag. 94)
Moment suprême is aangebroken:
... De naald van de snelheidsmeter draaide omhoog, de weg schoot onder de zelfmoordbus door, de afgrond naderde met duizelingwekkende snelheid. Kropola claxonneerde, de hele Noordkaap weergalmde en sidderde, zwarte uitlaatgassen spoten de lucht in. De touringcar denderde sneller voort dan ooit tevoren. De IJszee lag te wachten als een kille grafkuil... (pag.154)
Dan springt het alarmlicht aan en klinkt van alle kanten het piepen van het stopsignaal door de bus.
Na deze mislukte zelfmoordpoging is het volgende plan om zich dan maar in Zwitserland in een ravijn te storten. Onderweg wordt er breeduit en volop genoten van de uitgestelde zelfmoord en wordt er kwistig sterke drank ingenomen en copieus gegeten. Bijna iedereen ziet het leven weer zitten. In Zwitserland zijn drie jonge dames plotseling spoorloos verdwenen en schijnen zich in het nabije dorp bandeloos te gedragen. De mannen aldaar, blij met een verzetje, zweren bij hoog en laag dat ze vrijgezel zijn. Na hun uitspattingen komen ze terug bij de zelfmoordclub en worden ze begeleid naar de dichtsbijzijnde kliniek voor geslachtsziekte om zich te laten testen op een soa.
Inmiddels heeft de kolonel liefdevolle gevoelens gekregen voor onderdirecteur Helena en biecht op dat hij er niets voor voelt om, volgens plan, de volgende dag met de bus in het ravijn te storten:
... De kolonel pakte Helena Puusaari's hand vast, knielde op de helling voor haar neer en schraapte zijn keel. Hij was van plan haar ten huwelijk te vragen. Precies op dat moment sloeg de klok van de katholieke kerk van Münster zes keer. Dat verstoorde het baltsritueel van de kolonel. Gegeneerd stond hij op... (pag. 214)
Ondertussen trekt het gezelschap de noodzaak van een collectieve zelfmoord hevig in twijfel:
... De een na de ander had gemerkt dat de wereld toch best een aangename plek was om te leven, en dat de problemen die in Finland onoverkomelijk hadden geleken hier, aan de andere kant van Europa, tamelijk triviaal leken. Dankzij de lange reis met lotgenoten was hun levenslust toegenomen, het gevoel van solidariteit had hun zelfvertrouwen vergroot... (pag. 220)
Arto Paasilinna
De zelfmoordclub
Vertaald uit het Fins: Annemarie Raas
Uitgeverij: Wereldbibliotheek
van de cover:
... Zelfmoord mag dan op zichzelf geen opgewekt thema zijn, in deze roman weet Paasilinna er een opmerkelijke draai aan te geven: in de loop van zijn roman verandert een groep potentiële zelfmoordenaars in een gezelschap dat, op weg naar het einde, hernieuwde levenslust ontdekt.
Ruim zeshonderd mannen en vrouwen reageren op de advertentie 'Heb je zelfmoordplannen?' Enkele tientallen zitten uiteindelijk in een touringcar op weg naar het noordelijkste puntje van Finland om zich daar in de ijskoude zee te storten. Tussen dit voornemen en de werkelijke eindbestemming van de bus - een prachtige kaap in het zuidelijkste puntje van Portugal - vinden onverwachte en absurde gebeurtenissen plaats waardoor het oorspronkelijke plan steeds meer op losse schroeven komt te staan. Maar terwijl de groep een steeds hechtere eenheid wordt en de aspirant-zelfmoordenaars vriendschappen voor het leven sluiten, wil de buschauffeur koste wat het kost aan het oorspronkelijke plan vasthouden.
Droevige zaken als depressiviteit, alcoholisme, teleurstelling in het leven en zelfmoord worden bij Paasilinna literaire slapstick op hoog niveau. De zelfmoordclub is een persiflage op een ontwrichte samenleving waarin het menselijke evenwicht vaak wankel is en iedereen moet knokken voor zijn eigen overleven...
***
Enige quotes - cursief:
De eerste regels van hoofdstuk 1 geven al een droefgeestig beeld over hoe het Finse volk in het leven staat:
... Somberheid, melancholie en bodemloze apathie zijn de grootste vijanden van het Finse volk. De zwaarmoedigheid die de Finnen boven het hoofd hangt, houdt zich al duizenden jaren in haar greep, en hun ziel is er somber en ernstig door geworden. De smart wordt zo sterk gevoeld dat veel Finnen de dood als enige uitweg zien. Hun beklemde gemoed vormt een grotere bedreiging dan de Sovjet-Unie. Desondanks is het een volk van strijders. Het bezwijkt niet. Telkens opnieuw rebelleren de Finnen tegen hun onderdrukker... (pag. 7)
Directeur Onni Rellonen, een somberder gezicht dan het zijne was in de wijde omtrek niet denkbaar, is er hopeloos aan toe: kinderen volwassen, huwelijk naar de bliksem, zijn zaak failliet, kortom allemaal kommer en kwel. Hij heeft besloten zichzelf in een bouwvallige schuur in alle rust dood te schieten, wanneer hij ontdekt -welk een toeval- dat er nog iemand in de schuur is. Er klinkt gekerm en tussen de balken is iets grijzigs zichtbaar:
... Het was een mens, een grote man die gekleed ging in een grijs militair uniform en die op een stapel staken was geklommen en nu bezig was een blauw nylon touw aan de hanenbalk te knopen...(pag. 12)
Het is kolonel Hermanni Kemppainen die op punt staat zich te verhangen.
Beiden met hetzelfde voornemen, smeedt een band: ze zijn niet meer alleen op de wereld en zien het als hun taak om mede-nooddruftige pre-zelfmoordenaars de helpende hand te bieden. Ze richten een collectieve zelfmoordclub op onder de naam 'Anonieme Stervelingen'.
Na een advertentie melden zich honderden potentiële zelfmoordenaars:
... Achter iedere brief zat een mens in nood, en de nood was hoog. [-]
Een groot aantal , zo niet allemaal, worstelde met geestelijke problemen. Een aantal leek ronduit geschift te zijn. Velen bevonden zich in de greep van een psychose, diverse schrijvers vertoonden tekenen van paranoia... (pag.44)
... Velen waren doorgewinterde alcoholist, of verslaafd aan medicijnen of verdovende middelen. Een man uit Helsinki, die werkte voor een onderneming die digitale componenten importeerde, vertelde dat hij tot de conclusie was gekomen dat zelfmoord de enig effectieve manier was om baas over zijn eigen leven te zijn. Een ander schreef dat hij zich in mystieke zaken had verdiept en zo nieuwsgierig was dat hij niet het geduld had om een natuurlijke dood af te wachten, zó graag wilde hij weten wat het leven na de dood allemaal te bieden had. Bijna alle briefschrijvers hadden gemeen dat ze zich verschrikkelijk eenzaam en verstoten voelden... (pag. 46)
In een centraal gelegen restaurant wordt een afspraak gemaakt, selectie vindt plaats en een bus vol zelfmoordenaars gaan richting Noorwegen om zich collectief bij de Noordkaap in de koude IJszee te storten. Onderweg wordt de hele dag door champagne gedronken om alvast te toasten op de komende 'schitterende zelfmoord'.
... Kolonel Kemppainen begon de mensen te waarschuwen voor al te overmatig alcoholgebruik. Dat was niet gezond, de nieren en de lever hadden erg te lijden van alcohol. Kemppainen kreeg te horen dat het niet meer uitmaakte hoe de lever er voor stond op het moment dat er zelfmoord werd gepleegd; het was hoe dan ook de bedoeling zich de dood op de hals te halen. Daar had de kolonel geen antwoord op... (pag. 94)
Moment suprême is aangebroken:
... De naald van de snelheidsmeter draaide omhoog, de weg schoot onder de zelfmoordbus door, de afgrond naderde met duizelingwekkende snelheid. Kropola claxonneerde, de hele Noordkaap weergalmde en sidderde, zwarte uitlaatgassen spoten de lucht in. De touringcar denderde sneller voort dan ooit tevoren. De IJszee lag te wachten als een kille grafkuil... (pag.154)
Dan springt het alarmlicht aan en klinkt van alle kanten het piepen van het stopsignaal door de bus.
Na deze mislukte zelfmoordpoging is het volgende plan om zich dan maar in Zwitserland in een ravijn te storten. Onderweg wordt er breeduit en volop genoten van de uitgestelde zelfmoord en wordt er kwistig sterke drank ingenomen en copieus gegeten. Bijna iedereen ziet het leven weer zitten. In Zwitserland zijn drie jonge dames plotseling spoorloos verdwenen en schijnen zich in het nabije dorp bandeloos te gedragen. De mannen aldaar, blij met een verzetje, zweren bij hoog en laag dat ze vrijgezel zijn. Na hun uitspattingen komen ze terug bij de zelfmoordclub en worden ze begeleid naar de dichtsbijzijnde kliniek voor geslachtsziekte om zich te laten testen op een soa.
Inmiddels heeft de kolonel liefdevolle gevoelens gekregen voor onderdirecteur Helena en biecht op dat hij er niets voor voelt om, volgens plan, de volgende dag met de bus in het ravijn te storten:
... De kolonel pakte Helena Puusaari's hand vast, knielde op de helling voor haar neer en schraapte zijn keel. Hij was van plan haar ten huwelijk te vragen. Precies op dat moment sloeg de klok van de katholieke kerk van Münster zes keer. Dat verstoorde het baltsritueel van de kolonel. Gegeneerd stond hij op... (pag. 214)
Ondertussen trekt het gezelschap de noodzaak van een collectieve zelfmoord hevig in twijfel:
... De een na de ander had gemerkt dat de wereld toch best een aangename plek was om te leven, en dat de problemen die in Finland onoverkomelijk hadden geleken hier, aan de andere kant van Europa, tamelijk triviaal leken. Dankzij de lange reis met lotgenoten was hun levenslust toegenomen, het gevoel van solidariteit had hun zelfvertrouwen vergroot... (pag. 220)
Arto Paasilinna
De zelfmoordclub
Vertaald uit het Fins: Annemarie Raas
Uitgeverij: Wereldbibliotheek
woensdag 12 december 2012
Ravi Shankar
Indiaas sitarvirtuoos Ravi Shankar is overleden. Met name in de jaren zestig/zeventig draaide ik graag en regelmatig zijn muziek.
vrijdag 23 november 2012
alleen in de wereld
Op 'uitzending gemist' zag ik onderstaande -op maandag j.l. door de NCRV uitgezonden- documentaire.
Interessant en herkenbaar voor onder andere degenen die
in de late jaren 60 en vroege jaren 70 de flowerpower van nabij hebben
meegemaakt. Onderstaande tekst heb ik overgenomen van NCRC dokument. **** De hele uitzending is te bekijken via de link onderaan dit blad.
Kinderen van bekende kunstenaars uit de jaren zestig worstelen met hun opvoeding
Hashdampen en vrije seks, de zestiger jaren generatie in Nederland komt in verzet tegen de gevestigde orde. Kunstenaars als Simon Vinkenoog en Johnny - de Selfkicker- van Doorn worden binnengehaald als profeten van de nieuwe tijd. Met hun geëxalteerde voordrachten en hun door drank en drugs overgoten kunst propageren ze volledige vrijheid. Wat heeft dit vrijheidsstreven betekend voor hun kinderen?
In de onthullende documentaire Alleen in de wereld volgt filmmaakster Denise Janzée, dochter van actrice Willeke van Ammelrooy, drie kinderen van bekende kunstenaars: Alex Vinkenoog, zoon van dichter/kunstenaar Simon Vinkenoog; Marcus Muzea, stiefzoon van de bekende Rotterdamse dichter Cor Vaandrager en Sandrien van Brakel, dochter van filmregisseusse Nouchka van Brakel. Hun ouders vochten tegen de burgerlijke moraal van de jaren vijftig. Ze waren bezig met politieke strijd, vrije liefde, drugsexperimenten en met kunstuitingen. Hun kinderen moesten het vaak zelf maar uitzoeken. Die kinderen, inmiddels volwassenen van in de veertig en zelf ouders, analyseren op indrukwekkende wijze de invloed van deze ‘vrije’ opvoeding op hun leven.
Marcus Muzea, stiefzoon van Cor Vaandrager en opgegroeid met het uitzinnig drugsgebruik van zijn stiefvader, verliest zijn pokerface als hij vertelt over zijn broertje die deze opvoeding niet heeft overleefd. Hangend aan een torenhoge flat, vertelt Marcus dat hij alleen rustig wordt als de adrenaline door zijn lijf giert. Sandrien van Brakel is vanuit de stad verhuisd naar het uiterste puntje van Nederland: Oost-Groningen, ver weg van plaatsen uit haar jeugd. Ze probeert haar zoon daar een gelukkige jeugd te geven. Rust en aandacht, iets dat ze zelf niet heeft gehad.
Alex Vinkenoog heeft voorzichtige kritiek op het gebrek aan aandacht van zijn vader in zijn jeugd, maar durft dat in gesprekken met zijn dominante stiefmoeders nog nauwelijks te uiten. Hij helpt loyaal mee met het inrichten van een overzichtstentoonstelling van zijn vader Simon.
NCRV Dokument Alleen in de wereld is geregisseerd door Denise Janzée en geproduceerd door Recht zo die gaat producties. De documentaire is tot stand gekomen met steun van het Mediafonds.
*** http://www.hebikietsgemist.nl/aflevering/127436/nederland-2/ncrv-dokument/aflevering-van-maandag-19-november-2012.html
Abonneren op:
Posts (Atom)